Bir programcının dünyası

Bir kitabevi için web uygulaması geliştiriyorsunuz. Yaptığınız analize dayanarak, uygulamanın veritabanını aşağıdaki gibi tasarladınız;

Veritabanı modelinize göre, her kitabın sıfır veya daha fazla yazarı olabilir, her yazarın sıfır veya daha fazla kitabı olabilir.

Toplam Kitap Adedi ve Toplam Yazar Adedi sorularına cevap verebilmek için, aşağıdaki sorguyu yazdınız;

SELECT DISTINCT
	COUNT(Yazarlar.YazarID) AS ToplamYazarAdedi,
	COUNT(Kitaplar.KitapID) AS ToplamKitapAdedi
FROM
	Yazarlar
	FULL JOIN YazarKitaplari YK ON Yazarlar.YazarID = YK.YazarID
	FULL JOIN Kitaplar ON YK.KitapID = Kitaplar.KitapID

Problem, rakamların beklediğinizden yüksek çıkması.

Sizce problem nedir ve nasıl düzeltebiliriz?

.Net string sınıfı uygulamalarımızda sıklıkla kullandığımız sınıflardan biridir.

.Net 1.1 versiyonundan itibaren gelişme göstermesine rağmen, hala bazı fonksiyonlarının eksik olduğunu veya tam anlamıyla kullanılmadığını düşünüyoum.

Bu makalemde, string sınıfının çok bilinmeyen veya çok kullanılmayan özelliklerine ve methodlarına değinmeye çalışacağım.

String değişkeni tekrar eden karakterler ile doldurmak

String değişkeni tekrar eden karakterler ile doldurmak için, String sınıfının constructor’ını kullanmak gerekir.

Örneğin, bir string değişkeni 50 adet nokta (.) karakteri ile doldurmak istiyorsak;

string degisken = new string('.', 50);

String değişkenin boş olduğunu kontrol etmek

String değişkenin değer içerip içermediğini belirlemek için string.Empty ve boş tırnaklar (“”) ile karşılaştırmamız gerekir.

if (degisken != null && degisken != "")
{
}

Alternatif olarak bu iki karşılaştırmayı yapmak yerine, .Net 2.0 ile gelen string.IsNullOrEmpty static fonksiyonunu kullanabiliriz;

if (!string.IsNullOrEmpty(degisken))
{
}

String.Empty ve boş tırnaklar (“”) arasındaki fark

İnternette çeşitli sitelerde, string.Empty ve boş tırnaklar (“”) arasında seçim yapmak için yazılmış makalelere rastlayabilirsiniz.

Aslında yapılan onlarca test gösteriyor ki, performans açısından bakıldığında string.Empty ve boş tırnaklar (“”) arasında önemsenmeyecek kadar küçük bir fark vardır.

Yapılan testler milyarlarca string değişken üzerinde yapılmasına rağmen ortaya çıkan fark göz ardı edilebilecek kadar düşük seviyededir.

String değişkenin içeriğini ters çevirmek

Bir string değişkenin içeriğini ters çevirmek için çeşitli algoritmalara internet üzerinden ulaşabilir veya kendi algoritmanızı geliştirebilirsiniz.

Kodun temizliği, hız, Unicode karakter setleri ile sorunsuz çalışabilmesi açısından benim en çok kullandığım yöntem şudur;

public static string Reverse(this string s)
{
	char[] charArray = s.ToCharArray();
	Array.Reverse(charArray);
	return new string(charArray);
}

String karşılaştırma

String değişkenin değeri null olabileceği için, karşılaştırma operatörünü (==) kullanmaktan kaçınmamız gerekir.

Bunun yerine String sınıfının static Compare method’unu kullanmamız daha doğrudur.

Static Compare method’u sayesinde null referans’ları doğru şekilde karşılaştırabilir, büyük-küçük harf duyarlılığını yoksayabilir, farklı Culture’daki değerleri karşılaştırabiliriz.

if (String.Compare(degisken1, degisken2, true) == 0)
{
}

Büyük-Küçük harf duyarlılığı olmayan IndexOf

String sınıfının IndexOf method’u büyük-küçük harf duyarlıdır. Büyük-Küçük harf duyarlılığı olmadan IndexOf method’unu kullanmak istiyorsak, System.Globalization namespace’inde yeralan CompareInfo sınıfı’nın IndexOf method’unu kullanabiliriz;

using System.Globalization;

string degisken1 = "Uygulamalarımızın olmazsa olmaz unsurları değişkenlerdir";
string degisken2 = "OLMAZ";

CompareInfo karsilastirma = CultureInfo.InvariantCulture.CompareInfo;
int i = karsilastirma.IndexOf(degisken1, degisken2, CompareOptions.IgnoreCase);

string ve String farkı

MSDN’deki String sınıfı ile alakalı bir sayfadan alıntı;

“The keyword string is simply an alias for the predefined class System.String.” – C# Language Specification 4.2.3

Türkçesi;

“string anahtar kelimesi basitçe, System.String sınıfının takma adıdır.” – C# Language Specification 4.2.3

Euler serisinin dördüncü yazısında, Project Euler’in 4. sorusunu çözeceğiz;

Orijinal soru; A palindromic number reads the same both ways. The largest palindrome made from the product of two 2-digit numbers is 9009 = 91 99.
Find the largest palindrome made from the product of two 3-digit numbers.

Türkçesi; Palindromik sayı, düz ve tersten aynı şekilde okunan sayıdır. 2 haneli rakamlar ile oluşturulabilecek en büyük palindromik sayı 9009′dur (91 ve 99 kullanılarak) 3 haneli rakamlar ile oluşturulabilecek en büyük palindromik sayıyı bulunuz.

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…

Bir Windows Service‘ine bağımlı uygulama geliştirdiğiniz zaman, ilgili Windows Service‘in durumunu belirlemek kritik öneme sahip oluyor. Service, uygulamamızı destekleyen, kendi geliştirdiğimiz bir service olabileceği gibi, Windows ile birlikte gelen service’lerden biri de olabilir.

ServiceController Sınıfı

ServiceController sınıfı, System.ServiceProcess namespace’inde yer alır. Lokal makinadaki veya Uzak makinadaki bir windows service‘ini temsil eder, ilgili service’in sorgulanmasına ve çeşitli özelliklerinin değiştirilmesine izin verir.

ServiceController Sınıfının Kullanımı

ServiceController sınıfını projelerimizde kullanabilmek için, projemize System.ServiceProcess.dll dosyasını referans olarak eklemeliyiz.

Daha sonra, kodumuzun using kısmına System.ServiceProcess eklemeliyiz;

using System.ServiceProcess;

Lokal makinadaki bir service’in durumunu belirleme
Lokal makinadaki bir service’in durumunu belirlemek için, öncelikle ServiceController sınıfından yeni bir örnek oluşturmamız lazım.

Sordulamak istediğimiz windows servis’i ile değişkenimizi ilişkilendirmek için kullanabileceğimiz üç yöntem var.

• ServiceName özelliği
• DisplayName özelliği
• ServiceController constructor‘ı

Örnek olarak Print Spooler servisini sorgulamak için;

ServiceController ServiceByServiceName = new ServiceController();
ServiceByServiceName.ServiceName = "Spooler";

ServiceController ServiceByDisplayName = new ServiceController();
ServiceByDisplayName.DisplayName = "Print Spooler";

ServiceController ServiceByConstructor = new ServiceController("Spooler");

Yukarıdaki kodda görebileceğiniz gibi ServiceController sınıfımızı tanımladıktan sonra, Status özelliğini kullanarak, servis’in durum bilgisini sorgulayabiliriz.

Status özelliği ServiceControllerStatus enum tipinde değer döndürür;

• ContinuePending: Servis durdurulmuş ve başlatılıyor
• Paused: Servis durdurulmuş
• PausePending: Servis durduruluyor
• Running: Servis çalışıyor
• StartPending: Servis başlatılıyor
• Stopped: Servis çalışmıyor
• StopPending: Servis durduruluyor

Servis’in çalıştığı durumu kontrol etmek için kodumuzu aşağıdaki gibi yazabiliriz;

ServiceController sc = new ServiceController("Spooler");

if (sc.Status == ServiceControllerStatus.Running)
{
	MessageBox.Show("Servis çalışıyor");
}

Not: Servis durumunu sorgulayan uygulamayı çalıştıran kullanıcının yeterli yetkisi bulunmalıdır. Aksi taktirde bir hata fırlatılacaktır.

Uzak makinadaki bir service’in durumunu belirleme

Uzak makinadaki bir service’in durumunu belirleme, lokal makinadaki service’in durumunu belirlemek kadar kolaydır. Tek yapmamız gereken MachineName özelliğine uzak makinanın adresini girmek.

Uzak makinadaki Print Spooler servisini sorgulamak istediğimizde;

ServiceController sc = new ServiceController("Spooler", "UzakSunucu");

if (sc.Status == ServiceControllerStatus.Running)
{
	MessageBox.Show("Servis çalışıyor");
}

Euler serisinin üçüncü yazısında, Project Euler’in 3. sorusunu çözeceğiz;

Orijinal soru; The prime factors of 13195 are 5, 7, 13 and 29.
What is the largest prime factor of the number 600851475143 ?

Türkçesi; 13195 rakamının asal çarpanları 5, 7, 13 ve 29′dur.
600851475143 rakamının en büyük asal çarpanı kaçtır?

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…

Windows Forms uygulaması geliştiriyorsunuz, uygulamanın final versiyonunun performansından memnun değilsiniz.

Öngörülerinize göre performans problemi kötü hafıza kullanımı kaynaklı.

Sorunlu kodu tespit etmek ve hafıza kaçaklarını düzeltmek istiyorsunuz.

Aşağıdaki araçlardan hangisini tercih etmelisiniz?

• CLR Profiler
• Event Viewer
• Application Center Test Tool
• Perfmon.exe

Sorunun doğru cevabı için; Devamını oku…

.Net 2.0 ile birlikte System.IO namespace’inde bulunan birçok eksiklik giderilmiştir. Özellikle Windows’un Dosya Sistemine erişmek için yeni sınıflar ve methodlar eklenmiştir.

DriveInfo sınıfında yapılan bir geliştirme sayesinde sistemde kurulu disklere erişebilir, disklerin tiplerini sorgulayabilir, kapasitelerini ve boş alan miktarını öğrenebiliriz.

Örneğin, sistemdeki diskleri listelemek için;

DriveInfo[] diskler = DriveInfo.GetDrives();
foreach (DriveInfo disk in diskler)
{
    string diskAdi = disk.IsReady ? String.Format(" - {0}", disk.VolumeLabel) : null;
    Console.WriteLine( "{0} - {1}{2}", disk.Name, disk.DriveType, diskAdi);
}

C:\ – Fixed – Sistem
D:\ – Fixed – Dosyalar
E:\ – CDRom
F:\ – CDRom
G:\ – Removable
H:\ – Removable
T:\ – Fixed – Temp
Y:\ – Fixed – Yedekler

IsReady property’si sayesinde disk’in o anda sistemde kullanılabilir olup olmadığını kontrol ediyoruz. Örneğin, içinde CD olmayan CD okuyucu için, disk’in etiketini almaya çalışmıyoruz. Uygulamamızın hata ile karşılaşmaması için, bu dikkat etmemiz gereken bir nokta.

Name ve DriveType özellikleri, diskin hazır olduğu durumlardan bağımsız olarak, her zaman kullanılabilir durumdadır.

Euler serisinin ikinci yazısında, Project Euler’in 2. sorusunu çözeceğiz;

Orijinal soru; Each new term in the Fibonacci sequence is generated by adding the previous two terms. By starting with 1 and 2, the first 10 terms will be:

1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, …

Find the sum of all the even-valued terms in the sequence which do not exceed four million.

Türkçesi; Fibonacci serisinde her rakam, kendisinden önce gelen iki rakamın toplamıdır. 1 ve 2 ile başlayan serinin ilk 10 rakamı:

1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, …

Bu serinin 4.000.000 (Dört Milyon) ‘dan küçük tüm çift rakamlarının toplamını bulunuz.

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…

Genellikle web uygulamalarında gördüğümüz metin kutularının otomatik tamamlama özelliğini Windows Masaüstü uygulamalarımıza da ekleyebiliriz.

Yapmamız gereken, otomatik tamamlama özelliği vermek istediğimiz Textbox‘ın birkaç özelliğini ayarlamak;

AutoCompleteMode :
Varsayılan olarak None değerini içerir
Append, yazılan harflere uyan ilk kelimenin kalanını textbox’a ekler ve seçili hale getirir
Suggest, aşağı açılan listeyi gösterir
SuggestAppend, hem aşağı açılan listeyi gösterir, hem de yazılan harflere uyan ilk kelimenin kalanını textbox’a ekler ve seçili hale getirir

AutoCompleteSource :
Varsayılan olarak None değerini içerir
FileSystem, FileSystemDirectories, HistoryList, RecentlyUsedList, AllSystemSources, AllUrl, CustomSource değerlerinden birini içerebilir

AutoCompleteCustomSource :
AutoCompleteSource özelliği CustomSource olarak atanmışsa AutoCompleteCustomSource özelliği string dizisi olarak listeyi tutar

Önce aşağıdaki ekran görüntüsünde form oluşturalım;

Öncelikle formumuzun yüklenme olayında (Form_Load Event) Kaynak açılır listesine (ComboBox), otomatik tamamlama kaynaklarının listesini ekleyelim;

cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.CustomSource);
cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.FileSystem);
cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.FileSystemDirectories);
cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.HistoryList);
cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.RecentlyUsedList);
cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.AllSystemSources);
cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.AllUrl);

Daha sonra, TextBox‘ın AutoCompleteMode ve AutoCompleteCustomSource özelliklerine değer atamaları yapalım;

txtWebSitesi.AutoCompleteMode = AutoCompleteMode.SuggestAppend;
txtWebSitesi.AutoCompleteCustomSource.AddRange(new string[] { "http://www.enginpolat.com", "http://www.karalamalar.net", "http://www.cebirci.com", "http://www.kadirgunay.com" });
cmbKaynak.SelectedIndex = 0;

Son olarak, Kaynak combobox‘ının seçili eleman değişti olayında (SelectedIndexChanged Event) textbox‘ın AutoCompleteSource özelliğini değiştiriyoruz;

txtWebSitesi.AutoCompleteSource = (AutoCompleteSource)cmbKaynak.SelectedItem;

Örnek uygulamanın tüm kaynak kodu;

using System;
using System.Collections.Generic;
using System.ComponentModel;
using System.Text;
using System.Windows.Forms;
using System.Diagnostics;

public partial class frmMain : Form
{
	public frmMain()
	{
		InitializeComponent();
	}

	private void frmMain_Load(object sender, EventArgs e)
	{
		cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.CustomSource);
		cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.FileSystem);
		cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.FileSystemDirectories);
		cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.HistoryList);
		cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.RecentlyUsedList);
		cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.AllSystemSources);
		cmbKaynak.Items.Add(AutoCompleteSource.AllUrl);

		txtWebSitesi.AutoCompleteMode = AutoCompleteMode.SuggestAppend;
		txtWebSitesi.AutoCompleteCustomSource.AddRange(new string[] { "http://www.enginpolat.com", "http://www.durgut.com", "http://www.karalamalar.net", "http://www.kadirgunay.com", "http://www.microsoft.com", "http://www.bilgeadam.com", "http://www.ntvmsnbc.com", "http://www.arcelik.com" });

		cmbKaynak.SelectedIndex = 0;
	}

	private void cmbKaynak_SelectedIndexChanged(object sender, EventArgs e)
	{
		txtWebSitesi.AutoCompleteSource = (AutoCompleteSource)cmbKaynak.SelectedItem;
	}

	private void lblenginpolatcom_LinkClicked(object sender, LinkLabelLinkClickedEventArgs e)
	{
		Process.Start("http://www.enginpolat.com");
	}
}

Euler serisinin ilk yazısında, Project Euler’in 1. sorusunu çözeceğiz;

Orijinal soru; If we list all the natural numbers below 10 that are multiples of 3 or 5, we get 3, 5, 6 and 9. The sum of these multiples is 23.
Find the sum of all the multiples of 3 or 5 below 1000.

Türkçesi; 3′ün veya 5′in katı olan 10′dan küçük tüm doğal sayıları listelersek, 3, 5, 6, ve 9′u elde ederiz. Bu katların toplamı 23′tür. 3′ün veya 5′in 1000′den küçük tüm katlarının toplamını bulunuz.

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…

cebirci arkadaşım sayesinde yeni bir seri yazmaya başlıyorum; Euler.

www.projecteuler.net adresinde sorularına ulaşabileceğiniz Project Euler, matematiğine güvenen programcılara hitap ediyor.

Project Euler, basit olarak sizi, şu ana kadar tanımlanmış ve kolaydan zora göre numaralandırılmış 299 matematik sorusunu çözmeye davet ediyor.

Fakat, soruları istediğiniz programlama dili ile yazacağınız uygulamalara çözdürmeniz lazım.

Ben soruları C# programlama dilini kullanarak çözmeye çalışacağım.

C# ile geliştirdiğimiz uygulamalarda, işletim sistemi seviyesinde oluşan bazı olayları yakalamamız ve bu olaylarla ilgili kodlar yazmamız gerekebilir.

Örneğin, kullanıcı Windows oturumunu kapatırken, biz de uygulamamızı kapatmak veya şifre korumasını aktif hale getirmek isteyebiliriz.

Veya, kullanıcı Windows oturumunu kapattığında hala çalışmakta olan uygulamamızın belirli durumları loglamasını ve kullanıcı oturumunu geri açtığında bu logları kullanıcıya göstermeyi isteyebiliriz.

Kullanıcının, kendi ayarlarını değiştirmesinden, ekran çözünürlüğünü değiştirmesine kadar, çeşitli işletim sistemi olaylarını C# ile yakalayabilir ve ilgili olaylara kod yazabiliriz.

Öncelikle Microsoft.Win32 namespace‘ini kodumuzun using kısmına ekleyelim;

using Microsoft.Win32;

Daha sonra yapmamız gereken, SystemEvents sınıfının statik olaylarını delegate methodlar sayesinde yakalamak.

Örneğin, ekran ayarlarının değiştirilmesi anında uygulamamızın belirli bir işi gerçekleştirmesini istiyorsak;

SystemEvents.DisplaySettingsChanging += delegate(object sender, EventArgs e) {
	Console.WriteLine("Windows Görüntü Çözünürlüğü değiştiriliyor");
};

Başka yakalayabileceğimiz olaylar;

DisplaySettingsChanging : Ekran özellikleri değiştirilirken
DisplaySettingsChanged : Ekran özellikleri değiştirildikten sonra
InstalledFontsChanged : İşletim Sisteminde kurulu fontlarda değişiklik olduğunda
PaletteChanged : Kullanıcı farklı bir palet kullanan başka bir uygulamaya geçtiğinde
PowerModeChanged : Kullanıcı oturumunu Suspend veya Resume yaptığında
SessionEnding : Kullanıcı oturumunu veya işletim sistemini kapatırken
SessionEnded : Kullanıcı oturumunu veya işletim sistemini kapattığında
SessionSwitch : Kullanıcı oturumunu değiştirirken
TimeChanged : Sistem saati değiştiğinde
UserPreferenceChanging : Kullanıcı ayarlarını değiştirirken
UserPreferenceChanged : Kullanıcı ayarlarını değiştirdiğinde

Örnek uygulamanın tüm kodları;

using System;
using Microsoft.Win32;

class Program
{
	static void Main(string[] args)
	{
		SystemEvents.DisplaySettingsChanging += delegate(object sender, EventArgs e) {
			Console.WriteLine("Windows Görüntü Çözünürlüğü değiştiriliyor");
		};

		SystemEvents.DisplaySettingsChanged += delegate(object sender, EventArgs e)
		{
			Console.WriteLine("Windows Görüntü Çözünürlüğü değiştirildi");
		};

		SystemEvents.InstalledFontsChanged += delegate(object sender, EventArgs e) {
			Console.WriteLine("Windows yüklü fon listesinde değişiklik var (ekleme veya silme)");
		};

		SystemEvents.SessionEnding += delegate(object sender, SessionEndingEventArgs e) {
			switch (e.Reason)
			{
				case SessionEndReasons.Logoff:
					Console.WriteLine("Windows Kapatılıyor (LogOff)");
					break;
				case SessionEndReasons.SystemShutdown:
					Console.WriteLine("Windows Kapatılıyor (Shutdown)");
					break;
			}
		};

		SystemEvents.SessionEnded += delegate(object sender, SessionEndedEventArgs e) {
			switch (e.Reason)
			{
				case SessionEndReasons.Logoff:
					Console.WriteLine("Windows Kapatıldı (LogOff)");
					break;
				case SessionEndReasons.SystemShutdown:
					Console.WriteLine("Windows Kapatıldı (Shutdown)");
					break;
			}
		};

		SystemEvents.SessionSwitch += delegate(object sender, SessionSwitchEventArgs e) {
			switch (e.Reason)
			{
				case SessionSwitchReason.SessionLock:
					Console.WriteLine("Windows Kilitlendi (Windows Locked)");
					break;
				case SessionSwitchReason.SessionUnlock:
					Console.WriteLine("Windows Açıldı (Windows Unlocked)");
					break;
			}
		};

		SystemEvents.UserPreferenceChanging += delegate(object sender, UserPreferenceChangingEventArgs e) {
			Console.WriteLine(e.Category.ToString() + " Ayarları Güncelleniyor");
		};

		SystemEvents.UserPreferenceChanged += delegate(object sender, UserPreferenceChangedEventArgs e) {
			Console.WriteLine(e.Category.ToString() + " Ayarları Güncellendi");
		};

		Console.ReadLine();
	}
}

Yazdığınız bir uygulamanın vakit alıcı bazı işlerini, Windows’un kullanılmadığı zamanlarda gerçekleştirmek isteyebilirsiniz.

Yapmamız gereken, uygulamamızın, Windows’un kullanılmadığı zamanı anlayabileceği ve sayabileceği bir yönteme sahip olmasını sağlamak.

Böylece Windows belirli bir süre boyunca kullanılmadığında, uygulamamızın çeşitli görevleri başlatmasını sağlayabiliriz.

Windows’un kullanılmadığı süreyi ölçmek için, öncelikle son kullanıldığı zamanı bulmamız gerekmektedir.

İlk olarak, kodumuzun using kısmına System , System.Runtime.InteropServices ve System.Timers namespace‘lerini ekleyelim.

System.Runtime.InteropServices namespace’i Windows API‘lerini uygulamamıza eklememize yarayan sınıfları barındırmaktadır.

DllImport sınıfını kullanarak, user32.dll Windows API‘sinde yeralan GetLastInputInfo methodunu uygulamamıza ekleyebiliriz.

GetLastInputInfo method’u sayesinde ihtiyacımız olan, Windows’un son kullanılma zamanını alabileceğiz.

[DllImport("user32.dll")]
static extern bool GetLastInputInfo(ref LastInputInfo plii);

Toplam Kullanılma Zamanından, Son Kullanılma Zamanını çıkarttığımızda, Windows’un Kullanılmadığı Boş Zamanı bulmuş olacağız.

TimeSpan.FromMilliseconds(Environment.TickCount - info.dwTime)

GetLastInputInfo method’u parametre olarak LastInputInfo tipinde bir struct istemektedir.

public struct LastInputInfo
{
	public uint cbSize;
	public uint dwTime;
}

Uygulamamızın başlangıcında bir Timer oluşturuyoruz ve Elapsed olayında, Windows’un kullanılmadığı süreyi ekrana yazdırıyoruz.

Örnek uygulamanın tüm kodu;

using System;
using System.Runtime.InteropServices;
using System.Timers;

public struct LastInputInfo
{
	public uint cbSize;
	public uint dwTime;
}

public class Program
{
	[DllImport("user32.dll")]
	static extern bool GetLastInputInfo(ref LastInputInfo plii);

	static LastInputInfo info = new LastInputInfo();

	public static TimeSpan GetInactiveTime()
	{
		if (GetLastInputInfo(ref info))
			return TimeSpan.FromMilliseconds(Environment.TickCount - info.dwTime);
		else
			return TimeSpan.Zero;
	}

	static void Main(string[] args)
	{
		info.cbSize = (uint)Marshal.SizeOf(info);

		Timer t = new Timer(1000);
		t.Start();
		t.Elapsed += delegate { Console.WriteLine(GetInactiveTime().ToString()); };

		Console.ReadLine();
	}
}

Bu sefer bir web uygulaması projesinde görevliyiz. Uygulamanın yönetim panelini YonetimPaneli dizini içerisinde geliştirdik.

Güvenlik açısından önlem almak için web.config dosyasına şu satırları ekledik;

Fakat, Proje Lideri bu kodu gördükten sonra yüzü asıldı.

Sizce problem nedir ve nasıl düzeltebiliriz?

C# ile geliştirdiğimiz uygulamalar büyüdükçe, uygulama içerisinde ortak kullandığımız yapıları tekilleştirme eğilimi gösteririz. Örneğin; veritabanına erişim, e-posta gönderme, hata geribildirimleri, session kontrolü, vs.

Tekilleştirme yapmak için, ortak metodları, ortak bir sınıf içerisinde toplar ve projenin her yerinde ilgili sınıf üzerinden kullanırız. Örneğin;
DAL.ExecuteQuery();
DAL.ExecuteProcedure();
DAL.GetDataTable();

Ortak metodlar çoğaldıkça, ortak bir sınıf yeterli olmaz ve ortak sınıflar oluşturmamız gerekir.Örneğin;
Hata.Log(ex);
DAL.ExecuteQuery(“sorgu”, “parametreler”);
EMail.Send(“alıcı”, “konu”, “içerik”);

Eğer ortak sınıflarımızı çeşitli projeler arasında paylaşmamız gerekiyorsa, bu sınıfları dll assembly‘ler içerisinde toplarız.

Daha sonra her projede, dll assembly’yi projenin referanslarına ekleriz.

Birden fazla projede referans olarak göstereceksek, dll assembly’yi ortak bir alana yüklememiz daha doğru olacaktır.

Böylece ilgili dll’de yapacağımız bir versiyon güncellemesi aynı anda birden fazla projede etkin olacaktır.

.Net dll’lerini koyabildiğimiz ortak alana Global Assembly Cache (kısaca GAC) denmektedir.

Bir .Net assembly’sini GAC‘a eklemek için, .Net Framework ile birlikte gelen gacutil aracını kullanmalıyız. Örnek Kullanım : gacutil -i [assembly_yolu]

Komut satırından gerekli parametreleri vererek gacutil aracını kullanabiliriz.

Eğer, bir assembly’yi GAC’a programatik bir yöntemle eklemek istiyorsak, System.EnterpriseServices.Internal namespace’inde yeralan Publish sınıfının GacInstall method’unu kullanmalıyız.

İlk olarak kodumuzun using kısmına System.EnterpriseServices.Internal namespace’ini ekleyelim;

using System.EnterpriseServices.Internal;

Daha sonra yapmamız gereken, Publish sınıfından yeni bir örnek oluşturup, GacInstall method’unu çağırmak.

try
{
	Publish gac = new Publish();
	gac.GacInstall("yuklenecekassemblyyolu");
}
catch (System.Security.SecurityException se)
{
	///Muhtemelen yetki eksikliğinden dolayı uygulamamız GAC'a erişemedi
}

Özellikle, kendi kurulum uygulamamızı yazacaksak, GAC‘a programatik erişmemiz gerekecektir.

C# ile geliştirdiğimiz sınıflardan event yayınlamaya genellikle ihtiyaç duyarız.

Bir sınıftan event yayınlamak için, artık ezberlediğimiz üzere, aşağıdaki yöntemi kullanırız;

public class EventTest
{
	public event EventHandler MyEvent;

	public void RaiseEvent()
	{
		if(MyEvent != null)
		{
			MyEvent(this, EventArgs.Empty);
		}
	}
}

Devlicious‘da gördüğüm makalede, Rob Eisenberg yeni bir yöntem öneriyor.

Makaleye göre, yukarıdaki event yayınlama kodunu aşağıdaki gibi de yazabiliriz;

public class EventTest
{
	public event EventHandler MyEvent = delegate {};

	public void RaiseEvent()
	{
		MyEvent(this, EventArgs.Empty);
	}
}

Sizce hangisini tercih etmeliyiz?

Uygulamalarımızın olmazsa olmaz unsurları herhalde değişkenlerdir. Orta ölçekli bir uygulamada, kabaca bir tahminle yüzlerce değişken tanımlıyoruzdur.

Kullanım yoğunluğuna bakarak, oluşturduğumuz değişkenlerin tiplerinin doğru belirlenmesinin ne kadar önemli olduğunu anlayabiliriz.

C# ile kullanabileceğimiz değişkenlerin en önemlilerini aşağıda listeledim;

İnternette gezerken şöyle bir kod parçasına rastladım;

public void ShowPanelWindow(bool isVisible)
{
	Visibility = isVisible ? Visibility.Visible : Visibility.Collapsed;
}

public void ShowBusy(bool isBusy)
{
	BusyIndicator.ShowIsBusy = isBusy;
}

Bu kodu yazan kişi, eğer yukarıdaki kodu şimdi yazsaydım şöyle yazardım demiş ve aşağıdaki kod parçasını yazmış;

public void HidePanelWindow()
{
	Visibility = Visibility.Collapsed;
}

public void ShowPanelWindow()
{
	Visibility = Visibility.Visible;
}

public void LookBusy()
{
	BusyIndicator.ShowIsBusy = true;
}

public void StopLookingBusy()
{
	BusyIndicator.ShowIsBusy = false;
}

Bu iki kodu okuduktan sonra, kendi kendime sordum ve ben de ikinci tarz yaklaşımı kullanırdım.

Peki siz olsanız hangi tarz kodu tercih ederdiniz?

Kısa kod mu? Kendini anlatan kod mu?

Sql Server‘da belli bir veritabanında en büyük tabloları bulmak için aşağıdaki sorguyu çalıştırabiliriz;

DECLARE @TabloBoyutlari TABLE (TabloAdi VARCHAR(50), SatirSayisi INT, AyrilmisAlan VARCHAR(50), KullanilanAlan VARCHAR(50), IndexBoyu VARCHAR(50), KullanilmayanAlan VARCHAR(50))

INSERT INTO @TabloBoyutlari
EXECUTE sp_MSforeachtable 'sp_spaceused [?]'

SELECT TOP 10 * FROM @TabloBoyutlari ORDER BY CONVERT(INT, REPLACE(AyrilmisAlan, ' KB', '')) DESC

Bu sorgu sayesinde ilgili veritabanındaki tabloların,

• Tablo Adı
• Satır Sayısı
• MDF dosyasında ilgili tablo için ayrılmış alanın boyutu
• MDF dosyasında ilgili tablo için ayrılmış alanın kullanılan boyutu
• MDF dosyasında ilgili tablonun indexleri için ayrılmış alan
• MDF dosyasında ilgili tablo için kullanılmayan alan

bilgilerine ulaşabiliriz.

İlgili tablo için aşağıdaki eşitlik her zaman doğrudur;

Kullanılan Alanı + Index Alanı + Kullanılmayan Alanı = Ayrılmış Alan

Benim bilgisayarımdaki AdventureWorks2008R2 örnek veritabanında yukarıdaki sorguyu çalıştırdığımda, şöyle bir sonuç alıyorum;

Aşağıdaki kod bloğunu çalıştırdığımızda ekran çıktımız nasıl olur?

private static string Degisken = "Ilk Deger";

public static string Test()
{
	return Degisken = "Ikinci Degisken";
}

public static void Main(string[] args)
{
	Console.WriteLine(Degisken);

	Console.WriteLine(Test());

	Console.WriteLine(Degisken);

	Console.ReadLine();
}

Sorunun doğru cevabı için; Devamını oku…