Windows 8 Programlama makale serisine, Async Desteği ile devam ediyoruz.

Asenkron programlama ölçeklendirilebilir ve yanıt veren (donmayan) uygulama geliştirmek için uzun yıllardır bilinen bir teknik. Uzun yıllardır bilinmesine rağmen, uygulama geliştiriciler olarak asenkron programlama bize hep zor gelmiştir.

.Net 4.5 ile birlikte asenkron programlama Async Framework sayesinde kolay programlanabilir hale getirildi ve Task Parallel Library‘nin (TPL) içerisine entegre edildi.

Asenkron programlama ile ilgili daha detaylı bilgiye, MSDN‘in Visual Studio Asynchronous Programming sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bu makalede basit bir örnek ile async ve await anahtar kelimelerinin kullanımını inceleyeceğiz.

Yapacağımız örnek bir web sitesinin içeriğini okuyacak ve web adreslerini toplayacak. İlk olarak standart programlama yöntemlerini kullanarak uygulamamızı geliştireceğiz, daha sonra async ve await anahtar kelimeleri ile asenkron programlama öğelerini uygulamamıza dahil edeceğiz.

Hemen yeni bir Visual Studio 2011 açarak geliştirmeye başlayalım;

Yeni Proje oluşturma dialog kutusunda Windows Metro Style grubunda yer alan Application proje şablonunu seçelim ve projemize bir isim verelim (bu örnekte benim kullandığım isim, AsyncOrnek)

Proje oluşturulduğunda MainPage.xaml dosyasının içeriği;

<UserControl x:Class="Windows8ApplicationBar.MainPage"
	xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
	xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
	xmlns:d="http://schemas.microsoft.com/expression/blend/2008"
	xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006"
	mc:Ignorable="d"
	d:DesignHeight="768" d:DesignWidth="1366">

	<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">
	</Grid>

</UserControl>

İlk önce uygulamamıza bir TextBox, bir Button ve bir ListBox nesnesi ekliyoruz;

<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">

	<TextBox x:Name="txtKaynakHtml" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Left" />
	<ListBox x:Name="lbUrlList" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Right" />
	<Button x:Name="btnTara" Content="Tara" HorizontalAlignment="Center" />

</Grid>

Böylece uygulama ekranımız şu şekilde gözüküyor;

TextBox kontrolünün Text özelliğine web sitesinin kaynak html’ini atayacağımız için, çok satır gösterebilir olması lazım (MultiLine)

WPF TextBox kontrolünün MultiLine olabilmesi için, TextBox element’ine şu özellikleri ekliyoruz;

TextWrapping="Wrap" AcceptsReturn="True" ScrollViewer.VerticalScrollBarVisibility="Visible"

Button kontrolüne basıldığında tarama işlemini başlatmak için, Button element’inde Click olayını yakalıyoruz;

Click="btnTara_Click"

Böylece uygulamamızın XAML kod’u aşağıdaki hale gelmiş oluyor;

<UserControl x:Class="AsyncOrnek.MainPage"
	xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
	xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
	xmlns:d="http://schemas.microsoft.com/expression/blend/2008"
	xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006"
	mc:Ignorable="d"
	d:DesignHeight="768" d:DesignWidth="1366">

	<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">

		<TextBox x:Name="txtKaynakHtml" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Left" TextWrapping="Wrap" AcceptsReturn="True" ScrollViewer.VerticalScrollBarVisibility="Visible" />
		<ListBox x:Name="lbUrlList" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Right" />
		<Button x:Name="btnTara" Content="Tara" HorizontalAlignment="Center" Click="btnTara_Click" />

	</Grid>

</UserControl>

MainPage.xaml.cs dosyasında btnTara_Click method’unu yazıyoruz;

private void btnTara_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
{
}

Öncelikle, taradığımız sitede bulacağımız url’leri saklayacağımız string dizisini oluşturalım;

List<string> UrlList = new List<string>();

HttpClient sınıfından yeni bir instance oluşturup, Get() method’una, tarayacağımız sitenin adresini yazalım.

Get() method’undan dönen HttpResponseMessage tipindeki cevabı bir değişkene atayalım;

var HttpCagri = new HttpClient().Get("http://www.enginpolat.com");

HttpClient sınıfı System.Net.Http namespace‘inde yer aldığı için, MainPage.xaml.cs dosyasının using kısmına

using System.Net.Http;

satırını ekleyelim.

HttpCagri değişkeninin sitenin kaynak html’ini okuyabildiğinden emin olmak için, EnsureSuccessStatusCode() method’unu çağıralım.

Böylece HttpContent tipindeki Content özelliğine erişebilir olacağız. Content özelliğinin ReadAsString() method’u kaynak html’ini döndürecek, biz de bir değişken aracılığıyla bu html’i saklayacağız.

var KaynakHtml = HttpCagri.EnsureSuccessStatusCode().Content.ReadAsString();

Elimizdeki bu html verisini, arayüzdeki txtKaynakHtml TextBox‘ında göstermek için;

txtKaynakHtml.Text = KaynakHtml;

Şimdi yapmamız gereken, KaynakHtml değişkenindeki url‘leri bulmak. Bunun için Regex sınıfından faydalanacağız ve yazacağımız Regular Expression‘a uyan url’leri UrlList değişkeninde biriktireceğiz.

Regex sınıfı System.Text.RegularExpressions namespace’inde olduğu için, MainPage.xaml.cs dosyasının using kısmına

using System.Text.RegularExpressions;

satırını ekleyelim.

Öncelikle Regex sınıfının static Matches method’una KaynakHtml değişkenini, Regular Expression metnini ve arama yaparken büyük/küçük harf ayrımı yapmaması için RegexOptions.IgnoreCase değerini parametre olarak veriyoruz.

RegexOptions parametresine verebileceğimiz diğer değerler;

• RegexOptions.None
• RegexOptions.IgnoreCase
• RegexOptions.Multiline
• RegexOptions.ExplicitCapture
• RegexOptions.Compiled
• RegexOptions.Singleline
• RegexOptions.IgnorePatternWhitespace
• RegexOptions.RightToLeft
• RegexOptions.ECMAScript
• RegexOptions.CultureInvariant

Method’dan dönen MatchCollection tipindeki cevabı bir değişkende saklıyoruz;

var mc = Regex.Matches(KaynakHtml, "href\\s*=\\s*(?:\"(?<1>http://[^\"]*)\")", RegexOptions.IgnoreCase);

Bir foreach döngüsü ile MatchCollection‘daki her Match‘i UrlList‘e ekliyoruz;

foreach (Match m in mc)
{
	UrlList.Add(m.Groups[1].Value);
}

Son olarak arayüzdeki lbUrlList ListBox‘ında bu listeyi gösteriyoruz;

lbUrlList.ItemsSource = UrlList;

İlk çalıştırma aşamasına geldik. Projeyi çalıştırıp Tara butonuna bastığımızda garip bir hata alıyoruz;

Cannot write more bytes to the buffer than the configured maximum buffer size: 65536

Bu hataya, kaynak html’ini aldığımız siteden dönen cevabın 65536 karakterden büyük olması yol açıyor. Çözüm aslında basit;

HttpClient tipindeki değişkenin MaxResponseContentBufferSize özelliğine sitenin kaynak html’inin karakter sayısı kadar büyük bir değer vermemiz lazım.

Bu örnek için ben verilebilecek en büyük değer olan int.MaxValue değerini seçtim, HttpCagri değişkenini tanımladığımız satırı şöyle güncelliyoruz;

var HttpCagri = new HttpClient() { MaxResponseContentBufferSize = int.MaxValue }.Get("http://www.enginpolat.com");

Artık projemizi çalıştırabiliriz;

Buraya kadar uygulamayı çalıştırmaya odaklanmıştık, uygulamayı çalıştırdıktan sonra kullanıyoruz ve farkediyoruz ki, Tara butonuna bastıktan sonra liste dolana kadar uygulama kullanıcıya yanıt vermiyor.

Kullanıcı dostu bir uygulamanın her zaman kullanıcıya yanıt vermesi beklenir. Biz de Tara butonunun yaptığı işi asenkron yapmasını sağlayarak oluşan donmaların önüne geçebiliriz.

Asenkron çalışma yeteneğini eklemek için öncelikle btnTara_Click method’una async anahtar kelimesini ekleyeceğiz;

private async void btnTara_Click(object sender, RoutedEventArgs e)

Uygulamanın donmasına sebep olan en uzun iş, internet sitesinin cevabının alındığı HttpClient sınıfının Get() method’u. Bu yüzden Get() method’unu asenkron özellikte olan GetAsync() method’u ile değiştiriyoruz.

HttpCagri değişkenine değer atamadan önce await anahtar kelimesi ile asenkron yaptığımız çağrının sonuçlanmasını beklemeliyiz. İlgili satırı aşağıdaki şekilde güncelleyelim;

var HttpCagri = await new HttpClient() { MaxResponseContentBufferSize = int.MaxValue }.GetAsync("http://www.enginpolat.com");

Böylece uygulamamıza asenkron çalışabilme yeteneğini kazandırmış olduk. Projenin kodlarının tamamı;

<UserControl x:Class="AsyncOrnek.MainPage"
	xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
	xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
	xmlns:d="http://schemas.microsoft.com/expression/blend/2008"
	xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006"
	mc:Ignorable="d"
	d:DesignHeight="768" d:DesignWidth="1366">

	<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">

		<TextBox x:Name="txtKaynakHtml" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Left" TextWrapping="Wrap" AcceptsReturn="True" ScrollViewer.VerticalScrollBarVisibility="Visible" />
		<ListBox x:Name="lbUrlList" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Right" />
		<Button x:Name="btnTara" Content="Tara" HorizontalAlignment="Center" Click="btnTara_Click" />

	</Grid>

</UserControl>

private async void btnTara_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
{
	List<string> UrlList = new List<string>();

	var HttpCagri = await new HttpClient() { MaxResponseContentBufferSize = int.MaxValue }.GetAsync("http://www.enginpolat.com");
	var KaynakHtml = HttpCagri.EnsureSuccessStatusCode().Content.ReadAsString();

	txtKaynakHtml.Text = KaynakHtml;

	var mc = Regex.Matches(KaynakHtml, "href\\s*=\\s*(?:\"(?<1>http://[^\"]*)\")", RegexOptions.IgnoreCase);

	foreach (Match m in mc)
	{
		UrlList.Add(m.Groups[1].Value);
	}

	lbUrlList.ItemsSource = UrlList;
}

Uygulamanızda sizin belirlediğiniz şablona göre rastgele üretilmiş bir string’e ihtiyaç duyarsanız, aşağıdaki kod işinizi görebilir;

Random r = new Random();
string KullanilabilecekKarakterler = "AzByCxDwEvFuGtHsIrJqKpLoMnNmOlPkQjRiShTgUfVeWdXcYbZa1234567890";

MatchEvaluator Rastgele = delegate (Match m) {
	return KullanilabilecekKarakterler[r.Next(KullanilabilecekKarakterler.Length)].ToString();
};

Console.WriteLine(Regex.Replace("XXXX-XXXX-XXXX-XXXX", "X", Rastgele)); /// Lv2U-jHsa-TUep-NqKa
Console.WriteLine(Regex.Replace("Şifreniz : XXXX", "X", Rastgele)); /// Şifreniz : w6G0
Console.WriteLine(Regex.Replace("XXX.XXX-XX/XX", "X", Rastgele)); /// Fu8.c3Y-xT/6P
Console.WriteLine(Regex.Replace("XXXXXX", "X", Rastgele)); /// 8cPD2y

Eminim hepimiz, kendi aramızda, “Kelimenin Son Harfi ile Başlayan Kelime Oyunu“nu oynamışızdır.

Oyunun kuralları basittir, iki “oyuncu” karşılıklı oturur, oyunculardan biri, bir kelime söyleyerek oyunu başlatır. Sonra oyuncular sırayla, diğerinin söylediği kelimenin son harfi ile başlayan başka bir kelime söylemek zorundadır. Söyleyecek kelime bulamayan oyuncu “oyunu” kaybeder.

Gelin bu basit oyunu C# ile yazalım. Hemen ekran görüntüsü vererek başlıyorum;

Oyunu, bir Oyuncu, bir Bilgisayar Oyuncusuna karşı oynayacak. İhtiyacımız olan ilk şey, Bilgisayar Oyuncusu’nun içinden kelime seçeceği sözlük. Sözlük oluşturmak için daha önce yazdığım Web Sayfasından Sözlük Oluşturma ve Dizi Karıştırma makalelerini birleştirip kullanacağız.

btnYeniOyun butonunun Click olayında, txtAdres kontrolüne yazılmış olan web sayfasındaki kelimeler bir listeye dolduruluyor, ayıklanıyor, karıştırılıyor ve lbKullanilabilecekKelimeler ListBox kontrolünde gösteriliyor.

public static class ExtensionManager
{
	private static Random r = new Random();

	public static List<T> ListeKaristir<T>(this List<T> Liste)
	{
		List<T> tmpList = Liste.GetRange(0, Liste.Count);
		List<T> arrReturn = new List<T>();

		while (tmpList.Count > 0)
		{
			int rastgele = r.Next(0, tmpList.Count);
			arrReturn.Add(tmpList[rastgele]);
			tmpList.RemoveAt(rastgele);
		}

		return arrReturn;
	}
}

private void btnYeniOyun_Click(object sender, EventArgs e)
{
	lbKullanilabilecekKelimeler.Items.Clear();
	lbKullanilabilecekKelimeler.BeginUpdate();

	WebRequest wr = WebRequest.Create(txtAdres.Text);
	WebResponse ws = wr.GetResponse();
	StreamReader sr = new StreamReader(ws.GetResponseStream(), Encoding.UTF8);
	string response = sr.ReadToEnd();
	sr.Close();
	ws.Close();

	List<string> arrKelime = new List<string>();

	Regex r = new Regex("<(.|\n)*?>");
	foreach (string satir in r.Replace(response, "").Split(" \t\r\n({[]}),.;:*-+/?<>&%'#@=\"\\_".ToCharArray(), StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries))
		if (satir.Trim().Length > 5 && !arrKelime.Contains(satir.Trim()))
			arrKelime.Add(satir.Trim());

	lbKullanilabilecekKelimeler.Items.AddRange(arrKelime.ListeKaristir().ToArray());

	lbKullanilabilecekKelimeler.EndUpdate();

	txtYeniKelime.Clear();
	txtOyunTarihce.Clear();
}

Oyun, birinci oyuncunun txtYeniKelime kontrolüne yazdığı kelime ile başlıyor.

string OncekiKelimeninSonHarfi = string.Empty;
private void btnYeniKelime_Click(object sender, EventArgs e)
{
	if (txtYeniKelime.Text != "" && txtYeniKelime.Text.StartsWith(OncekiKelimeninSonHarfi))
	{
		string Kelime = txtYeniKelime.Text.Trim();
		txtOyunTarihce.Text = string.Format("(O): {0}{1}{2}", Kelime, Environment.NewLine, txtOyunTarihce.Text);
		txtYeniKelime.Clear();
		KelimeSec(Kelime);
		txtYeniKelime.Focus();
	}
}

Bilgisayar Oyuncusu Sözlük’ten kelimenin son harfi ile başlayan kelimelerden bir tanesini rastgele olarak seçiyor.

Kullandığı her kelimeyi lbKullanilabilecekKelimeler ListBox kontrolünden çıkartıp, lbKullanilmisKelimeler ListBox listesine ekliyor.

private void KelimeSec(string OncekiKelime)
{
	Random r = new Random();

	var Kelimeler = (from k in lbKullanilabilecekKelimeler.Items.OfType<string>() where k.StartsWith(OncekiKelime.Substring(OncekiKelime.Length - 1, 1)) select k).ToList<string>();

	if (Kelimeler.Count == 0)
	{
		MessageBox.Show(lbKullanilmisKelimeler.Items.Count + ". Kelimede Bilgisayar Oyuncusu oynayacak Kelime bulamadı!.", "Oyun Bitti!", MessageBoxButtons.OK, MessageBoxIcon.Asterisk);
		return;
	}

	int Sira = r.Next(0, Kelimeler.Count);
	string Kelime = Kelimeler[Sira];
	OncekiKelimeninSonHarfi = Kelime.Substring(Kelime.Length - 1, 1);

	lbKullanilabilecekKelimeler.Items.Remove(Kelime);
	lbKullanilmisKelimeler.Items.Add(Kelime);

	txtOyunTarihce.Text = string.Format("(B): {0}{1}{2}", Kelime, Environment.NewLine, txtOyunTarihce.Text);
}

Oyun, Bilgisayar Oyuncusu’nun kelime bulamamasına kadar devam ediyor.

Oyunun kaynak kodlarını buradan indirebilirsiniz.

Bir web sayfasının (Bir programcının dünyası, Karalamalar, Fatih Durğut,  NTVMSNBC, Wikipedia gibi..) içeriğini okuduktan sonra, Html taglarından ayıklayıp bir sözlük oluşturabiliriz.

Bu yazımda, C# ve Regex kullanarak böyle bir uygulamayı nasıl yazabileceğimizi anlatacağım.

Yukarıdaki resimdeki formu oluşturduysanız, Button‘un Click olayını yazmaya başlayalım;

WebRequest wr = WebRequest.Create(txtAdres.Text);
WebResponse ws = wr.GetResponse();
StreamReader sr = new StreamReader(ws.GetResponseStream(), Encoding.UTF8);
string response = sr.ReadToEnd();
sr.Close();
ws.Close();

List<string> arrSozluk = new List<string>();
Regex r = new Regex("<(.|\n)*?>");
foreach (string satir in r.Replace(response, "").Split(" \t\r\n({[]}),.;:*-+/?<>&%'#@=\"\\_".ToCharArray(), StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries))
	if (!arrSozluk.Contains(satir.Trim()))
		arrSozluk.Add(satir.Trim());

StringBuilder sb = new StringBuilder();
foreach (string satir in arrSozluk)
	sb.AppendLine(satir);

txtSozluk.Text = sb.ToString();

Regex nesnesi ile Html taglarını, response‘tan siliyoruz. Daha sonra, kelimeleri bölmek için Split fonksiyonunu kullanıyoruz.

Generic List sınıfından bir nesneye her bir kelimeyi ekliyoruz.

Son olarakta, Generic List içerisindeki kelimeleri TextBox aracılığı ile ekrana yazdırıyoruz.

Uygulamanın kaynak kodlarına buradan erişebilirsiniz.

Google, Bing, Yahoo gibi arama motorları, internetteki sayfaları indexlemek için web crawler denilen programcıklar kullanırlar.

Crawler’ların çalışma mantığı basittir;

1. Web sayfasına git
2. Sayfanın içeriğini indexle
3. Sayfadaki her link için 1. adıma geri dön

Crawler’ın, sayfadaki linkleri bulabilmesi anahtar adımdır.

Yazacağımız uygulamada, bir web crawler gibi sayfadaki linkleri bulacağız.

Ekran görüntüsündeki formu oluşturduktan sonra, Buton‘un Click olayına ait kodu yazmaya başlayalım.

private void btnLinkleriBul_Click(object sender, EventArgs e)
{
	WebRequest wr = WebRequest.Create(txtAdres.Text);
	WebResponse ws = wr.GetResponse();
	StreamReader sr = new StreamReader(ws.GetResponseStream(), Encoding.UTF8);
	string response = sr.ReadToEnd();
	sr.Close();
	ws.Close();

	Regex r = new Regex("<a.+href=\"http.+://(.+)\">(.*)</a>");
	foreach (Match m in r.Matches(response))
	{
		string link = m.Groups[1].Value;
		if (link.IndexOf("\"") > -1)
			link = link.Substring(0, link.IndexOf("\""));
		string metin = m.Groups[2].Value;

		ListViewItem oItem = new ListViewItem(new string[] { metin, link });
		lvSonuc.Items.Add(oItem);
	}
}

Code Challenge #1 ve C# ile Google PageRank Bulma yazılarında kullandığım tekniğin aynısı ile sayfanın içeriğini string değişkene alıyoruz.

WebRequest wr = WebRequest.Create(txtAdres.Text);
WebResponse ws = wr.GetResponse();
StreamReader sr = new StreamReader(ws.GetResponseStream(), Encoding.UTF8);
string response = sr.ReadToEnd();
sr.Close();
ws.Close();

Daha sonra, Regex sınıfından yeni bir örnek oluşturup (constructer’ına verdiğimiz parametre önemli), dönen sonuç kümesinin içeriğini ListView kontrolüne dolduruyoruz.

Eğer sayfanın içeriğini tuttuğumuz değişkeni veritabanına yazsak, ve sayfada bulduğumuz her link için bu adımları tekrar yapsak, tam bir web crawler uygulaması yazmış olacaktık.

Ama bu noktadan itibaren uygulamayı geliştirmeyi size bırakıyorum (BilgeAdam’daki öğrencilerime hep dediğim gibi, “Bundan sonrası size ödev!”)

Projenin bu halini şuradan indirebilirsiniz.

Dün Emre (nam-ı diğer kara) arkadaşımla internette gezerken, bir youtube video’suna denk geldik. Emre’nin bilgisayarındaki hosts dosyasında güncel youtube ip adresleri olmadığı için videoyu izleyemedik.

Aklımıza, youtube domainine ait ip adreslerini otomatik olarak bulacak ve hosts dosyasını güncelleyecek bir uygulama yazmak geldi. Öğle yemeğine çıkmamıza 15 dakika olduğu için, bunu bir yarışa dönüştürmeye karar verdik.

İşte Yarışmanın Kuralları;

• youtube.com, www.youtube.com, img.youtube.com alan adlarının ve v{1-24}.lscache{1-8}.c.youtube.com formatındaki alan adlarının ip adresleri otomatik olarak çözümlenecek
• Domain adından IP adresini çözen bir servis kullanılacak (Ben böyle bir web service bulamadım, o yüzden http://www.hcidata.info/host2ip.cgi adresindeki formu kullandık)
• Sonuç bilgisi C:\Windows\System32\drivers\etc\ altındaki hosts dosyasına otomatik olarak yazılacak
• Uygulamayı yazma – test etme ve çalıştırma sonucunda, ilk kimin uygulaması hosts dosyasını güncellerse kazanmış olacak

Sizinde 15 dakikanız var, code challenge‘ımıza katılmak ister misiniz?

Benim çözümümü görmek için  Devamını oku…