Pattern | Engin Polat\'ın Windows 8 , Windows Phone 8 ve C# içerikli programcılık sitesi

Arşiv

Etiketlenen yazılar pattern

ASP.NET MVC Nedir, Ne İşe Yarar?

17 September 2013 Yorum yapılmamış

ASP.NET MVC, MVC pattern‘ini ASP.NET‘e eklemek için Microsoft‘un geliştirdiği framework’tür. ASP.NET MVC‘nin ne olduğunu anlamak için öncelikle MVC‘nin ne olduğunu incelemekte fayda var.

MVC, uygulama geliştirmede (özellikle web uygulaması geliştirmede) önemli yere sahip mimari desenlerden biridir. Günümüzde MVC denince akla Microsoft‘un geliştirdiği ASP.NET MVC Framework gelmektedir, oysa 1979 yılından beri (Microsoft 1975 yılında kurulmuştur) yazılım dünyasında yer almaktadır.

MVC, Model, View, Controller kelimelerinin baş harflerinden oluşur ve her kelime MVC‘nin farklı bir katmanını ifade eder.

Model
MVC dünyasında model uygulama verisinin veya durumunun saklandığı yerdir, genellikle veritabanı veya xml/json dosyası formatındadır.

Model, veri katmanını (database, xml, json dosyası, vb.) uygulamadan izole eder, böylece diğer katmanlarda veri katmanının neresi olduğunun bilinmesine gerek kalmaz.

Model katmanı sıklıkla Entity Framework, Nhibernate, LLBLGen, vb. gibi araçlar kullanılarak oluşturulur.

View
View, istemcinin gördüğü arayüzü içeren katmandır, genellikle Model katmanındaki verinin kullanılması ile oluşturulur. View katmanının Model ve Controller katmanlarından ayrılması ile arayüz değişikliklerinin uygulamanın diğer katmanlarını değiştirmeye gerek kalmadan yapılabilmesi sağlanmıştır.

View katmanında HTML5 ve CSS3 gibi son versiyon teknolojiler kullanmak mümkündür. HTML5 ve CSS3 ile masaüstü ve mobil tarayıcılarda çalışabilen uygulamalar geliştirmek çok kolaylaşmıştır.

Controller
Controller, istemciden gelen isteği işlemek, Model ve View katmanları arasında köprü olmak gibi görevleri yerine getirir. Controller içerisinde bir veya daha fazla Action olabilir, genellikle her Action bir web sayfası üretmek için kullanılır.

MVC’nin diğer bir önemli yapıtaşı Routing mekanizmasıdır.

Routing
Routing, istemci’nin uygulamaya yaptığı isteği uygun Controller ve Action‘a yönlendiren yapıdır. İstemci, isteği uygulamanın belli bir adresine gönderir, routing mekanizması sayesinde ilgili adres için en uygun Controller ve içerisindeki Action tespit edilir ve çalıştırılır.

Neden ASP.NET MVC tercih etmeliyim?
MVC ile istemci’nin isteğine karşılık üretilen çıktı üzerinde çok büyük kontrol imkanı vardır. Bu sayede her alanına müdahele edebildiğimiz ve isteğe en uygun çıktının üretilebilmesi sağlanmıştır.

MVC ile tekrar kullanılabilir (reusable) kod üretmek mümkündür. MVC’nin katmanları birbirinden ayrıldığı için her bir katmanın başka projelerde kullanılabilmesi sağlanmıştır.

MVC ile istemci’nin istek göndereceği adresler üzerinde çok büyük kontrol imkanı vardır. Bu sayede adres’in içerik ile tam bir ilişki içerisinde olması sağlanmıştır. Arama motorları için adres-içerik ilişkisi önemli olduğu için uygulamanın bulunabilirliğine katkısı yüksektir.

MVC ile test edilebilir uygulamalar geliştirme çok kolaylaşmıştır. Katmanların birbirinden ayrı olması ve Test Driven Development yapmayı kolaylaştırıcı mimarisi sayesinde test edilebilir uygulama geliştirilebilmesi sağlanmıştır.

Sonuç
MVC uzun yıllardır bir çok framework’te ve programlama dilinde kullanılmış (Java, PHP, vb.) ve olgunlaşmış bir desendir. ASP.NET MVC sayesinde .Net framework dilleri ile MVC pattern kullanılarak hızlı çalışan, test edilebilir, tekrar kullanılabilir parçaları olabilen web uygulamaları geliştirilebilmesi sağlanmıştır.

Windows Phone 8 ile WebClient sınıfında async kullanımı

13 December 2012 Yorum yapılmamış

İnternet üzerinden veri indirmeden Windows Phone 8 ile uygulama geliştirmek genellikle pek beklenmez.

async ve await anahtar kelimeleri hayatımıza girdikten sonra internetten veri indirmek gibi uzun sürebilecek işleri asenkron yapmaya başladık.

Fakat WebRequest ve WebClient sınıflarında async/await pattern‘inin eksikleri hissediliyor.

Örneğin WebClient sınıfının DownloadStringAsync method’unu inceleyelim;

public void DownloadStringAsync(Uri address);

Gördüğümüz gibi, geriye Task veya Task<T> tipinde sonuç döndürmüyor.

Bu yüzden bu method’u await anahtar kelimesi ile kullanamıyoruz;

WebClient wc = new WebClient();
await wc.DownloadStringAsync(new Uri("http://www.enginpolat.com"));

Daha derleme esnasında

// Cannot await "void"

hatası alırız.

Fakat aşağıdaki sınıfı ve extension method’u kullanarak WebClient sınıfına Task<T> sonuç döndüren method ekleyebiliriz;

public static class Extensions
{
	public static Task<string> DownloadStringTask(this WebClient client, Uri uri)
	{
		var tcs = new TaskCompletionSource<string>();

		client.DownloadStringCompleted += (s, e) =>
		{
			if (e.Error != null)
			{
				tcs.SetException(e.Error);
			}
			else
			{
				tcs.SetResult(e.Result);
			}
		};

		client.DownloadStringAsync(uri);

		return tcs.Task;
	}
}

Örnek kullanım;

WebClient wc = new WebClient();
return await wc.DownloadStringTask(new Uri("http://www.enginpolat.com"));

Design Pattern’ler ve Kategorileri

21 May 2010 Yorum yapılmamış

Bu makaleyi okumadan önce .Net ortamında pattern kavramı makalesini okumanızı öneririm.

Gang of Four‘un tanımladığı hali ile Design Pattern‘ler 3 ana kategori içerisinde gruplanırlar;

Creational Patterns

  • Abstract Factory
  • Builder
  • Factory Method
  • Prototype
  • Singleton

Structural Patterns

  • Adapter
  • Bridge
  • Composite
  • Decorator
  • Facade
  • Flyweight
  • Proxy

Behavioral Patterns

  • Chain of Responsibility
  • Command
  • Interpreter
  • Iterator
  • Mediator
  • Memento
  • Observer
  • State
  • Strategy
  • Template Method
  • Visitor

Takip eden makaleler ile bu design pattern’lerin her birini inceleyeceğiz.

.Net ortamında pattern kavramı

16 November 2009 1 yorum

Pattern, kelime olarak fransızca patron kelimesinden gelmektedir ve tekrarlayan olayları veya nesneleri ifade etmektedir.

Yazılım dünyasında ise, “sürekli karşılaşılan durumlar için geliştirilmiş ve dökümante edilmiş, çözüm yolu standart haline gelmiş, tasarım kalıpları” şeklinde tanımlanabilir.

    En bilindik tasarım kalıpları;

  • Abstract Factory
  • Adapter
  • Bridge
  • Builder
  • Chain of Responsibility
  • Command
  • Composite
  • Decorator
  • Facade
  • Factory Method
  • Flyweight
  • Interpreter
  • Iterator
  • Mediator
  • Memento
  • Observer
  • Prototype
  • Proxy
  • Singleton
  • State
  • Strategy
  • Template Method
  • Visitor

Bundan sonraki birkaç yazımda bu tasarım kalıplarının ne olduklarını ve projelere nasıl uygulandıklarını, örneklerle anlatmaya çalışacağım.