Sql Server 2008, T-SQL diline yapılmış birkaç ek geliştirme ile birlikte geldi. Daha önce yazdığım şu makaleden SQL Server 2008 MERGE operatörü hakkında bilgi alabilirsiniz.

Bugün yazacağım yazı ile EXCEPT ve INTERSECT operatörlerini inceleyeceğim.

Hem EXCEPT, hem de INTERSECT operatörü iki farklı sorgunun karşılaştırılması ve bir sonuç kümesi döndürülmesi ilkesi ile çalışır.

EXCEPT anahtar kelimesi ile, bir sorgunun sonuç kümesinde olan, fakat diğer sorgunun sonuç kümesinde kesinlikle olmayan kayıtları buluruz.

TABLO1′de bulunup, TABLO2′de bulunmayan kayıtlar

SELECT * FROM TABLO1
EXCEPT
SELECT * FROM TABLO2

TABLO2′de bulunup, TABLO1′de bulunmayan kayıtlar

SELECT * FROM TABLO2
EXCEPT
SELECT * FROM TABLO1

INTERSECT anahtar kelimesi ile ise, her iki sorgunun sonuç kümesinde de kesinlikle olan kayıtları bulabiliriz.

Hem TABLO1′de bulunup, hem de TABLO2′de bulunan kayıtlar

SELECT * FROM TABLO1
INTERSECT
SELECT * FROM TABLO2

Bir örnek ile daha iyi anlaşılacak. Öncelikle Personel ve Stajer tablolarımızı oluşturalım.

CREATE TABLE dbo.Personel
(
	ID INT NOT NULL IDENTITY,
	AdSoyad VARCHAR(100) NOT NULL,
	SicilNo CHAR(6) NOT NULL,
	EMail VARCHAR(100) NOT NULL,
	IseGirisTarihi SMALLDATETIME NOT NULL,
	YoneticiID INT NOT NULL,
	DepartmanID NOT NULL
)

CREATE TABLE dbo.Stajer
(
	ID INT NOT NULL IDENTITY,
	AdSoyad VARCHAR(100) NOT NULL,
	StajerNo CHAR(6) NOT NULL,
	EMail VARCHAR(100) NOT NULL,
	StajBaslangicTarihi SMALLDATETIME NOT NULL,
	YoneticiID INT NOT NULL,
	StajDepartmanID NOT NULL
)

İlk olarak, staj yapmamış personel’in adını seçeceğimiz sorguyu yazalım;

SELECT AdSoyad FROM dbo.Personel
EXCEPT
SELECT AdSoyad FROM dbo.Stajer

İkinci olarak, işe başlamamış olan stajer’lerin adını seçeceğimiz sorguyu yazalım;

SELECT AdSoyad FROM dbo.Stajer
EXCEPT
SELECT AdSoyad FROM dbo.Personel

Son olarak, hem staj yapıp, hem de işe başlamış olan personel’in adını seçeceğimiz sorguyu yazalım;

SELECT AdSoyad FROM dbo.Personel
INTERSECT
SELECT AdSoyad FROM dbo.Stajer

Aşağıdaki kod parçasına, programlama üzerine yazılmış bir makaleyi okurken rastladım;

public void IsNullOrEmpty<T>(IEnumerable<T> koleksiyon)
{
	if (koleksiyon == null || koleksiyon.Count() == 0)
	{
		/// Koleksiyon'da hiç eleman yok
		/// Koleksiyon boş
	}
}

Yukarıdaki method IEnumerable generic tipinde parametre alıyor, null veya boş olup/olmadığını kontrol ediyor.

Karşılaştırmada kullanılan,

Liste.Count() == 0

kod parçası dikkatimi çekti.

Eğer IsNullOrEmpty fonksiyonuna parametre olarak ICollection<T> interface‘ini implemente etmeyen tipten bir değer gönderecek olursak (mesela LINQ sorgusu sonucu olarak IQueryable) Count method’u tüm liste üzerinde satır-satır ilerleyerek listedeki eleman adedini hesaplayacaktır.

Eğer fonksiyona parametre olarak IEnumerable interface‘ini implemente eden tipten bir değer gönderecek olursak, Count method’u, optimize edilmiş haliyle, sadece koleksiyonun Count özelliğini sorgulayacaktır.

Türkçe ifadesiyle; “Koleksiyonda eleman var mı?” sorusu yerine “Koleksiyon’da sıfır eleman mı var?” sorusunu sormuş oluyoruz.

Aslında çözüm basit, System.Linq namespace‘inde yeralan Any extension method‘unu kullanmamız gerekiyor;

public void Test<T>(IEnumerable<T> koleksiyon)
{
	if (koleksiyon == null || !koleksiyon.Any())
	{
		/// Koleksiyon'da hiç eleman yok
		/// Koleksiyon boş
	}
}

Bu yöntemin güzelliği, IEnumerable interface‘inin MoveNext methodunu sadece bir kere çağırması. Koleksiyonda bulunan eleman adedi ne olursa olsun, Any methodu sonucu çok hızlı birşekilde döndürecektir.

Hatta kendi extension method‘umuzu da Any methodunu kullanarak yazabiliriz;

public static bool IsNullOrEmpty<T>(this IEnumerable<T> koleksiyon)
{
	return koleksiyon == null || !koleksiyon.Any();
}

Artık extension method‘u da yazdığımıza göre, asıl method‘u iyileştirebiliriz;

public void Test<T>(IEnumerable<T> koleksiyon)
{
	if (koleksiyon.IsNullOrEmpty())
	{
		/// Koleksiyon'da hiç eleman yok
		/// Koleksiyon boş
	}
}

Nullable tipler, ilgili tip‘in değer aralığına ve karakteristiğine sahip olmakla birlikte ek olarak null değer de içerebilen yapılardır.

Basit olarak, değişkenin değer içerip içermediği bilgisini saklar.

Nullable tipler, System.Nullable<T> türündedirler (T, değer tipi olmalıdır)

Unutmayın! Sadece değer tipleri (value type) nullable olabilir.

C# dili değer tipi listesi‘ne daha önce yazdığım makale veya MSDN üzerinden ulaşabilirsiniz.

C# dilinde, Nullable tipte değişkenler iki şekilde tanımlanabilir.

Birinci yöntemde, System.Nullable generic tipini ilgili değer tipi ile birlikte yazabiliriz;

System.Nullable<int> adet;
System.Nullable<bool> sonuclandi;

İkinci yöntem, daha çok kullanılır ve daha kısa yazım şekline sahiptir. İlgili değer tipinin yanına soruişareti (?) karakteri koyarak yazılır;

int? adet;
bool? sonuclandi;

Bir nullable değişken, tanımlandığı anda null değerini içermez, sizin null eşitlemesini yapmanız beklenir;

int? adet = null;

Nullable tipteki bir değişkene değer ataması yapmak, normal bir değişkene değer ataması yapmak ile aynıdır.

adet = 100;

Nullable bir değişkenin değer içerip içermediğini anlamanın iki yolu vardır.

Birinci yöntemde, değişkenin null olup/olmadığı kontrol edilebilir.

if (adet != null)
{
	/// değeri var
}

Eğer değişken null değilse, değer içeriyor demektir.

İkinci yöntemde, değişkenin System.Nullable tipinden gelen sadece-okunabilir (read-only) HasValue özelliği kontrol edilir.

if (adet.HasValue)
{
	/// değeri var
}

Eğer değişken değer içeriyorsa, değeri okumak için, değişkenin System.Nullable tipinden gelen Value özelliği kullanılır.

Eğer değer içermeyen nullable bir değişkenin Value özelliğinden değer okumaya çalışırsanız, System.InvalidOperationException istisnası fırlatılır.

using System;

class NullableTipTest
{
	public static void Main()
	{
		int? adet = null;

		if (adet.HasValue)
			Console.WriteLine("adet değeri: " + adet.Value);
		else
			Console.WriteLine("adet değeri yok.");

		adet = 10;

		if (adet.HasValue)
			Console.WriteLine("adet değeri: " + adet.Value);
		else
			Console.WriteLine("adet değeri yok.");
	}
}

Yukarıdaki kodun çıktısı şöyle olacaktır;

adet değeri yok.
adet değeri: 10

C# ile geliştirdiğimiz sınıflardan event yayınlamaya genellikle ihtiyaç duyarız.

Bir sınıftan event yayınlamak için, artık ezberlediğimiz üzere, aşağıdaki yöntemi kullanırız;

public class EventTest
{
	public event EventHandler MyEvent;

	public void RaiseEvent()
	{
		if(MyEvent != null)
		{
			MyEvent(this, EventArgs.Empty);
		}
	}
}

Devlicious‘da gördüğüm makalede, Rob Eisenberg yeni bir yöntem öneriyor.

Makaleye göre, yukarıdaki event yayınlama kodunu aşağıdaki gibi de yazabiliriz;

public class EventTest
{
	public event EventHandler MyEvent = delegate {};

	public void RaiseEvent()
	{
		MyEvent(this, EventArgs.Empty);
	}
}

Sizce hangisini tercih etmeliyiz?

Null Coalescing Operatörü (??) C# dilinin gözden kaçan, ama çok kullanışlı bir operatörüdür.

?? operatörü sayesinde bir değişkenin değerinin null olduğu durumda alternatif değer döndürebiliriz.

string mesaj = "merhaba dünya!";
string sonuc = mesaj ?? "mesaj yok";

Eğer mesaj değişkeni null değer içeriyor olsaydı, sonuc değişkenine “mesaj yok” değeri atanacaktı.

string mesaj = null;
string sonuc = mesaj ?? "mesaj yok";

int? yas = 30;
int sonuc = yas ?? -1;

Eğer yas değişkeni null ise, sonuc değişkenine -1 değeri ata.

int? yas = null;
int sonuc = yas ?? -1;

C# ile string tipindeki bir değişkenin dolu olduğunu kontrol etmek için yapılması gereken iki şey vardır;

• Değişkenin null olmadığını kontrol etmek
• Değişkenin boş olmadığını kontrol etmek

Aşağıdaki kod ile bu iki kontrolu doğru şekilde yapabiliriz;

string SiteUrl = "http://www.enginpolat.com";
if (SiteUrl != null && SiteUrl != "")
{
}

Daha iyi bir yöntem olarak aşağıdaki şekilde de yazabiliriz;

string SiteUrl = "http://www.enginpolat.com";
if (string.IsNullOrEmpty(SiteUrl) == false)
{
}

Fakat bu kod parçası ile ilgili canımı sıkan iki nokta var;

• Karşılaştırma işleminde negatiflik aramak. string.IsNullOrEmpty fonksiyonu, değişkenin dolu olduğu değil, boş olduğu durumda true değer döndürüyor. (“Dolu mu?” yerine “Boş değil, değil mi?”)
• Eğer bir değişkenin dolu olduğunu kontrol edeceksem, değişkenin ismini yazdıktan sonra karşılaştırma yapmam lazım. Yukarıdaki kodda ise, değişkenin ismini yazdıktan sonra başa dönüp, string.IsNullOrEmpty fonksiyonunu eklemem gerekiyor.

Benim için kafa karışıklığı olan bu kod yerine aşağıdaki ExtensionMethod‘u kullanıyorum;

public static class ExtensionMethods
{
	public static bool ContainsText(this string Karsilastirilacak)
	{
		return string.IsNullOrEmpty(Karsilastirilacak) == false;
	}
}

ContainsText “C” harfi ile başladığı için, Intellisense ilk set ile birlikte gösteriyor.