.Net 2.0 ile birlikte System.IO namespace’inde bulunan birçok eksiklik giderilmiştir. Özellikle Windows’un Dosya Sistemine erişmek için yeni sınıflar ve methodlar eklenmiştir.

DriveInfo sınıfında yapılan bir geliştirme sayesinde sistemde kurulu disklere erişebilir, disklerin tiplerini sorgulayabilir, kapasitelerini ve boş alan miktarını öğrenebiliriz.

Örneğin, sistemdeki diskleri listelemek için;

DriveInfo[] diskler = DriveInfo.GetDrives();
foreach (DriveInfo disk in diskler)
{
    string diskAdi = disk.IsReady ? String.Format(" - {0}", disk.VolumeLabel) : null;
    Console.WriteLine( "{0} - {1}{2}", disk.Name, disk.DriveType, diskAdi);
}

C:\ – Fixed – Sistem
D:\ – Fixed – Dosyalar
E:\ – CDRom
F:\ – CDRom
G:\ – Removable
H:\ – Removable
T:\ – Fixed – Temp
Y:\ – Fixed – Yedekler

IsReady property’si sayesinde disk’in o anda sistemde kullanılabilir olup olmadığını kontrol ediyoruz. Örneğin, içinde CD olmayan CD okuyucu için, disk’in etiketini almaya çalışmıyoruz. Uygulamamızın hata ile karşılaşmaması için, bu dikkat etmemiz gereken bir nokta.

Name ve DriveType özellikleri, diskin hazır olduğu durumlardan bağımsız olarak, her zaman kullanılabilir durumdadır.

İnternette gezerken şöyle bir kod parçasına rastladım;

public void ShowPanelWindow(bool isVisible)
{
	Visibility = isVisible ? Visibility.Visible : Visibility.Collapsed;
}

public void ShowBusy(bool isBusy)
{
	BusyIndicator.ShowIsBusy = isBusy;
}

Bu kodu yazan kişi, eğer yukarıdaki kodu şimdi yazsaydım şöyle yazardım demiş ve aşağıdaki kod parçasını yazmış;

public void HidePanelWindow()
{
	Visibility = Visibility.Collapsed;
}

public void ShowPanelWindow()
{
	Visibility = Visibility.Visible;
}

public void LookBusy()
{
	BusyIndicator.ShowIsBusy = true;
}

public void StopLookingBusy()
{
	BusyIndicator.ShowIsBusy = false;
}

Bu iki kodu okuduktan sonra, kendi kendime sordum ve ben de ikinci tarz yaklaşımı kullanırdım.

Peki siz olsanız hangi tarz kodu tercih ederdiniz?

Kısa kod mu? Kendini anlatan kod mu?

Özellikle raporlama uygulamalarında, aylık dönemlere ait sorgulama yapılırken ilgili ayın ilk ve son günlerinin bilinmesi gerekir.

C# uygulamamızda, yazacağımız basit iki tane extension method ile ayın ilk ve son günlerini bulan kodu basitleştirebiliriz.

public static class ExtensionMethods
{
	public static DateTime AyinIlkGunu(this DateTime dt)
	{
		return new DateTime(dt.Year, dt.Month, 1);
	}

	public static DateTime AyinSonGunu(this DateTime dt)
	{
		return dt.AyinIlkGunu().AddMonths(1).AddDays(-1);
	}
}

Extension Method‘ların kullanımı;

static void Main(string[] args)
{
	DateTime BuAy_BaslangicTarihi = DateTime.Now.AyinIlkGunu();
	DateTime BuAy_BitisTarihi = DateTime.Now.AyinSonGunu();

	DateTime GecenAy_BaslangicTarihi = DateTime.Now.AddMonths(-1).AyinIlkGunu();
	DateTime GecenAy_BitisTarihi = DateTime.Now.AddMonths(-1).AyinSonGunu();
}

Örnek kodun tamamı;

using System;

class Program
{
	static void Main(string[] args)
	{
		DateTime BuAy_BaslangicTarihi = DateTime.Now.AyinIlkGunu();
		DateTime BuAy_BitisTarihi = DateTime.Now.AyinSonGunu();

		DateTime GecenAy_BaslangicTarihi = DateTime.Now.AddMonths(-1).AyinIlkGunu();
		DateTime GecenAy_BitisTarihi = DateTime.Now.AddMonths(-1).AyinSonGunu();
  }
}

public static class ExtensionMethods
{
	public static DateTime AyinIlkGunu(this DateTime dt)
	{
		return new DateTime(dt.Year, dt.Month, 1);
	}

	public static DateTime AyinSonGunu(this DateTime dt)
	{
		return dt.AyinIlkGunu().AddMonths(1).AddDays(-1);
	}
}

C# ile en basit dizi tanımlama yöntemi, değişken tipinin sonuna [] karakterlerini eklemektir.

Örnek :

int[] TekSayilar = { 3, 1, 9, 5, 7 };

string[] Ogrenciler = { "Engin", "Ahmet", "Mehmet", "Ali", "Veli" };

Dizileri sıralamak için, Array sınıfının static Sort() methodunu kullanabiliriz;

Array.Sort(TekSayilar);

Array.Sort(Ogrenciler);

Şimdi TekSayilar ve Ogrenciler dizilerindeki elemanları ekrana yazdırırsak;

foreach (int Sayi in TekSayilar)
	Console.WriteLine(Sayi);

foreach (string Ogrenci in Ogrenciler)
	Console.WriteLine(Ogrenci);

Dizilerdeki elemanların sıralanmış olduklarını görürüz.

XNA ile Pong oyunu yazalım – 1 yazıma bu yazı ile devam ediyorum.

XNA ile ekrana yazı yazdırmak için öncelikle Content projesi içerisinde bir spritefont dosyası oluşturmalıyız.

Pong projesi için ben Arial.spritefont ismini verdiğim dosyayı oluşturdum, “yorum satırları kaldırılmış halini” aşağıdaki gibi düzenledim;

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<XnaContent xmlns:Graphics="Microsoft.Xna.Framework.Content.Pipeline.Graphics">
	<Asset Type="Graphics:FontDescription">
		<FontName>Arial</FontName>
		<Size>16</Size>
		<Spacing>0</Spacing>
		<UseKerning>true</UseKerning>
		<Style>Regular</Style>
		<CharacterRegions>
			<CharacterRegion>
				<Start>&#32;</Start>
				<End>&#126;</End>
			</CharacterRegion>
		</CharacterRegions>
	</Asset>
</XnaContent>

Gördüğünüz gibi, font dosyası aslında font’un özelliklerini yazdığımız bir Xml dosyası.

GameLoop sınıfının değişkenlerine Arial font dosyamızı yükleyeceğimiz değişkeni de ekleyelim;

SpriteFont Arial;

LoadContent() method’unda Arial.spritefont dosyasını Arial değişkenine yükleyelim;

Arial = Content.Load<SpriteFont>("Arial");

Şimdi Draw() method‘una aşağıdaki kodları ekleyerek, oyuncuların skorlarını ekrana yazdıralım;

spriteBatch.DrawString(Arial, "Oyuncu 1 : " + Oyuncu1Skor, new Vector2((float)(PENCERE_GENISLIK * 0.05), 30), Color.Yellow);
spriteBatch.DrawString(Arial, "Oyuncu 2 : " + Oyuncu2Skor, new Vector2((float)(PENCERE_GENISLIK * 0.80), 30), Color.Yellow);

Bu kod parçası ile, spriteBatch değişkeninde yeralan DrawString() method’unu kullandık. DrawString() method’unun parametrelerine bakacak olursak;

• Birinci parametre olarak, spritefont tipinde bir değişken alır
• İkinci parametre, ekrana yazdırmak istediğimiz yazıdır
• Üçüncü parametre olarak Vector2 tipinde yazıyı nereye yazacağımız bilgisini ister
• Son olarak, yazının rengini verdiğimiz dördüncü parametre vardır

Biz, Pong oyununda ilk oyuncunun skorunu ekranın %5 kadar içine, ikinci oyuncunun skorunu ise ekranın %20 kadar içine yazdırdık.

Gelelim, oyunda ses çıkartmaya;

Öncelikle wav formatında iki ses dosyasını Content içerisine sürükleyip bırakalım.

Class seviyesindeki değişkenlere iki tane daha ekleyelim;

SoundEffectInstance ArkaplanSes;
SoundEffectInstance SkorSes;

LoadContent() method’unda bu değişkenlerin değerlerini atayalım;

ArkaplanSes = Content.Load<SoundEffect>("Pong").CreateInstance();
SkorSes = Content.Load<SoundEffect>("recycle").CreateInstance();

Gördüğünüz gibi, SoundEffectInstance tipinde iki değişken tanımladık. Bu değişkenlere Content içindeki ses dosyalarını yüklerken, SoundEffect tipinin CreateInstance() method‘unu kullandık.

Böylece ses değişkenlerimiz kullanıma hazır hale geldi.

LoadContent() method’una aşağıdaki kodları da ekleyerek, arkaplanda çalacak ses değişkeninin sesini %20 oranına düşürelim ve loop olmasını sağlayalım (Böylece ses dosyasının sonuna geldiğinde başa dönüp çalmaya devam edecek).

Son olarak Play() methodu ile, ses dosyasını çalmaya başlayalım;

ArkaplanSes.Volume = 0.2f;
ArkaplanSes.IsLooped = true;
ArkaplanSes.Play();

Update() method’unda oyuncuların skor kazandığı kodlara aşağıdaki satırı da ekleyelim;

SkorSes.Play();

Böylece oyuncular skor yaptıkça, SkorSes değişkeninde yüklü olan ses dosyası çalınacak.

İşte Pong oyunundan ekran görüntüsü. Oyunun kaynak kodlarını buradan indirebilirsiniz.

Yazdığınız bir sınıftan kalıtım yoluyla başka sınıflar üretilmesini engellemek istiyor olabilirsiniz.

Yapmanız gereken sınıfınızı sealed anahtar kelimesi ile “mühürlemek” olmalıdır. Böylece sınıfınızdan yeni sınıflar türetilemeyecektir.

sealed class AnaSinif
{
// Sınıf üyeleri
}

AnaSinif class‘ımız sealed olduğu için, yeni sınıf türetilirken base class olamayacaktır;

class TuretilmisSinif : AnaSinif
{
// Derleme zamanında hata oluşur (compile-time error)
}

Not : struct’lar her zaman sealed ile mühürlenmiş gibi davranırlar. struct’lar kalıtım (inheritance) desteklemez

Tüm sınıfın kalıtım yoluyla aktarılmasını engellemek yerine, tek bir method’un override edilmesini engellemek istiyor olabilirsiniz.

Bu durumda yapmanız gereken, sadece ilgili method‘u sealed ile “mühürlemek” olmalıdır;

class AnaSinif
{
	public virtual void Goster()
	{
	}
}

class TuretilmisSinif : AnaSinif
{
// Bu kodda problem yok
// AnaSinif'tan gelen Goster() method'unu override eder
// Aynı zamanda sealed ile "mühürler"
	public sealed override void Goster()
	{
	}
}

class TekrarTuretilmisSinif : TuretilmisSinif
{
// Bu kod derlenmez. Hata oluşur
// TuretilmisSinif class'ında Goster() method'u sealed anahtar kelimesi ile "mühürlenmişti"
	public override void Goster()
	{
	}
}

System.IO namespace‘inde yer alan Path class‘ının

GetInvalidFileNameChars()

GetInvalidPathChars()

methodlarını kullanarak dosya veya dizin isimlendirirken kullanmamanız gereken karakterleri bulabilirsiniz.

Her iki method’dan da geriye char[] döner.

MSDN’de şuradaki makaleden GetInvalidFileNameChars() methodu ile ilgili ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz.

MSDN’de şuradaki makaleden GetInvalidPathChars() methodu ile ilgili ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Base class‘ta tanımlanmış bir method‘u override etmemiz gerekiyor. Fakat method virtual yazılmamışsa, override edilemez. Türetilmiş class‘ta base class‘taki virtual olmayan method’u nasıl override edebiliriz?

Türetilmiş class’ta base class’taki method’u override etmek yerine new anahtar kelimesi ile baştan yazabiliriz. Böylece virtual yazılmamış ve dolayısıyla override edilemeyecek method’ları “bir çeşit” override etmiş oluruz.

class Base
{
	public virtual void VirtualGoster()
	{
		Console.WriteLine(“Base.VirtualGoster”);
	}

	public void Goster()
	{
		Console.WriteLine(“Base.Goster”);
	}
}

class Derived : Base
{
	public override void VirtualGoster()
	{
		Console.WriteLine(“Derived.VirtualGoster”);
	}

	public new void Goster()
	{
		Console.WriteLine(“Derived.Goster”);
	}
}

class Program
{
	static void Main(string[] args)
	{
		Base base = new Derived();
		base.VirtualGoster();
		base.Goster();

		Console.WriteLine();

		Derived derived = new Derived();
		derived.VirtualGoster();
		derived.Goster();
	}
}

Çıktı :
Derived.VirtualGoster
Base.Goster
Derived.VirtualGoster
Derived.Goster

Yazdığımız uygulamalarda dosya sisteminde arama yapmaya ihtiyaç duyabiliriz. Bu durumda genelde döngüler yazarız. Peki LINQ kullanamaz mıyız? Üzerinde biraz çalıştıktan ve araştırma yaptıktan sonra, aşağıdaki kodu elde ettim;

private IEnumerable<FileInfo> DosyaListesi(DirectoryInfo KokDizin, string Uzanti, string DosyaAdiParcasi)
{
	foreach (var f in KokDizin.GetFiles().Where(Dosya => Dosya.Extension == Uzanti && Dosya.Name.Contains(DosyaAdiParcasi)))
		yield return f;

	foreach (DirectoryInfo d in KokDizin.GetDirectories())
		foreach (var f in DosyaListesi(d, Uzanti, DosyaAdiParcasi))
			yield return f;
}

Gördüğünüz gibi fonksiyon, parametre olarak aramaya başlanacak kök dizini, arama yapılacak dosyanın uzantısını ve dosya isminde bir parçayı alıyor, geriye FileInfo sınıfında liste döndürüyor.

İlk foreach döngüsünde kök dizinde parametre ile alınmış kriterlere göre arama yapılıyor ve yield anahtar kelimesi ile, bulunan her sonuç dönüş kümesine ekleniyor.

İkinci (ve üçüncü) foreach döngülerinde ise, recursive (kendini tekrarlamalı) olarak DosyaListesi() fonksiyonu kendi kendisini çağırarak, arama işlemini alt klasörlerde de yapıyor.

.Net Framework içerisinde string.ToUpper() ve string.ToLower() fonksiyonlarını kullanarak string değişkenin içeriğini BÜYÜK ve küçük harfe çevirebiliyoruz.

Metni Upper Case (Tümü Büyük Harfler) ve Lower Case (Tümü Küçük Harfler) formatlamak haricinde Title Case (Kelimelerin Baş Harfleri Büyük Gerisi Küçük) çevirmek yaygın kullanılan başka bir formattır.

string sınıfına bir Extension Method yazarak bu özelliğe sahip olmasını sağlayabiliriz. Extension Method‘u yazarken bilmemiz gereken ilk şey, ToTitleCase() method’unun TextInfo sınıfında yer aldığıdır. TextInfo sınıfına CultureInfo sınıfının CurrentCulture özelliğinden ulaşabiliriz.

public static class ExtensionManager
{
	public static string ToTitleCase(this string Text)
	{
		return CultureInfo.CurrentCulture.TextInfo.ToTitleCase(Text);
	}
}

Artık projemiz içerisinde herhangi bir yerde string değişkenimizin ToTitleCase() method’unu kullanabiliriz.

private void frmMain_Load(object sender, EventArgs e)
{
	string AdSoyad = "engin polat".ToTitleCase();
}

Yukarıdaki kod parçası çalıştığı zaman, AdSoyad değişkeninin içeriği Engin Polat olacaktır.

Not : CultureInfo sınıfının CurrentCulture özelliğinden TextInfo sınıfının özelliklerine eriştiğimiz için, bilgisayarınızda kullandığınız dile göre sonuç farklılık gösterebilir.