Index | Engin Polat\'ın Windows 8 , Windows Phone 8 ve C# içerikli programcılık sitesi

Arşiv

Etiketlenen yazılar index

SASS (scss dosyaları) nedir?

03 February 2016 Yorum yapılmamış

Web tabanlı uygulamalarda html sayfalarını göze daha hoş gözükür hale getirmek ve kullanılabilirliği artırmak için css stillerini kullanırız.

Web tabanlı uygulama geliştirirken genelde uygulamaya özel renkler, fontlar, görseller, vs kullanırız. Bu renkleri, fontları, görselleri, vs css dosyalarının içerisinde sürekli kullanmamız gerekir.

Örneğin, uygulamamızda linklerin kırmızı gözükmesini istiyorsak css dosyasına uygun stili yazarız, butonların da kırmızı gözükmesi gerekirse, css dosyasına yeni bir stil ekleyerek gene kırmızı rengi kullanmamız gerekir.

Yukarıdaki örnekten devam edecek olursak, kırmızı renk ve tonları css dosyalarında belki onlarca defa kullanılmış olacak.

Eğer uygulamanın kırmızı değil, mavi tema ile gözükmesini istersek css dosyalarını açıp, kırmızı renk kodlarını mavi ile değiştirmemiz, kırmızı rengin tonlarına karşılık gelen mavi tonlarını bulup css dosyalarındaki stilleri güncellememiz gerekecek.

Eğer css dosyasının başında değişkenler, fonksiyonlar tanımlayabilseydik ve stillerde bu değişkenleri, fonksiyonları kullanabilseydik, değişiklikleri çok daha kolay yapabilecektik.

SASS ve LESS, tam olarak bu sorunu çözmeye çalışıyorlar.

Bu makalede SASS‘ın nasıl çalıştığını inceleyeceğiz, hemen örnek projemizi oluşturmak istediğimiz dizini Visual Studio Code ile açıyoruz ve içerisinde index.html ve package.json dosyalarını oluşturuyoruz;

index.html dosyasının içeriği;

<html>
	<head>
		<link rel="stylesheet" href="css/style.css" />
	</head>
	<body>
		<header>
			<h1>Örnekler ile SASS</h1>
		</header>
		<article>
			<p>Bu örnekte SASS'ın nasıl kullanıldığını inceliyoruz</p>
		</article>
	</body>
</html>

package.json dosyasının içeriği;

{
	"name": "polatengin-sass-ornek",
	"description": "SASS Örnek Projesi",
	"version": "1.0.0",
	"private": true
}

Eğer daha önce kurulumunu yapmadıysak node-sass paketini npm üzerinden kurmamız gerekiyor. Eğer aşağıdaki komutu daha önce çalıştırdıysanız, tekrar çalıştırmaya gerek yok.

npm install -g node-sass

package.json dosyasına eklenebilecek scripts bölümü ile npm aracının birden fazla komutu, parametreleri ile birlikte bir defada çalıştırmasını sağlayabiliriz, aşağıdaki scripts parçasını ekleyelim;

"scripts": {
	"build-sass": "node-sass --include-path scss scss/main.scss css/style.css"
}

Böylece npm run build-sass komutunu çalıştırabileceğiz ve node-sass bizim için scss/main.scss dosyasını derleyip, css/style.css adı ile kaydedecek. Denemek için hemen Command Prompt (Windows) veya Terminal (MacOS, Linux) içerisinden gidelim ve aşağıdaki kodu çalıştıralım;

npm run build-sass

Projemizin olduğu dizinde css dizininin oluşturulduğunu ve içerisine style.css dosyasının eklendiğini görebiliriz, henüz scss/main.scss dosyası boş olduğu için css/style.css dosyasının içerisi de boş.

html dosyasını tarayıcıda açıp içeriğini görebilmek için bir web server‘a ihtiyacımız olacaktır, eğer bilgisayarınıza daha önce bir web server kurmadıysanız, npm üzerinden http-server web server‘ını kurabiliriz;

npm install -g http-server

Eğer daha önce yukarıdaki kodu çalıştırdıysanız, tekrar çalıştırmanıza gerek yok.

Artık aşağıdaki komutu çalıştırarak http-server web server‘ını çalıştırabiliriz;

http-server

İstediğimiz tarayıcıyı açarak http://localhost:8080 adresine gidersek, aşağıdaki ekranı görmemiz lazım;

index.html dosyasında css/style.css dosyasını link elementi ile eklediğimiz için şu anda scss/main.scss dosyasına SASS kodlarını yazmaya başlayabiliriz.

scss/main.scss dosyasını açalım ve değişkenlerimizi tanımlayalım;

$arkaplan: #03a9f4;
$yazi: #9c27b0;
$yazi-tipi: "Helvetica";

Değişkenlerimizin isimlerini $ işareti ile başlatıyoruz, böylece SASS derleyici css dosyasını oluşturacağı zaman, $ işareti ile başlayan isimlerin değişken olduğunu anlayabiliyor. Değişkenleri kullanmak için main.scss dosyasına aşağıdaki kodları ekleyelim;

body {
	background-color: $arkaplan;
}
header {
	color: $yazi;
	font-family: $yazi-tipi;
	margin-left: 10px;
}
article {
	color: $yazi;
	font-family: $yazi-tipi;
	padding: 15px;
}

Böylece body elementinin background-color özelliği $arkaplan değişkeninin değerine, header elementinin color özelliği $yazi değişkeninin değerine, font-family özelliği $yazi-tipi değişkeninin değerine, margin-left özelliği sabit 15px değerine, article elementinin color özelliği $yazi değişkeninin değerine, font-family özelliği $yazi-tipi değişkeninin değerine, padding özelliği sabit 15px değerine sahip olacak.

http-server web server‘ını kapatalım, önce SASS dosyasını css dosyasına dönüştürelim (derleyelim) ve http-server web server‘ını tekrar çalıştıralım;

npm run build-sass

http-server

css/style.css dosyasını açarsak, içerisinde aşağıdaki stillerin tanımlı olduğunu görebiliriz;

body {
	background-color: #03a9f4;
}
header {
	color: #9c27b0;
	font-family: "Helvetica";
	margin-left: 10px;
}
article {
	color: #9c27b0;
	font-family: "Helvetica";
	padding: 15px;
}

SASS dosyalarında öntanımlı bazı fonksiyonları da kullanabiliriz, örneğin yukarıdaki örnekte yeralan article elementinin arkaplan renginin sayfanın arkaplan renginden biraz daha açık bir renge sahip olmasını istiyorsak, article elementinin stil‘ine aşağıdaki kodu ekleyebiliriz;

background-color: lighten($arkaplan, 15%);

Böylece article elementinin background-color özelliği, $arkaplan değişkeninin değerinin %15 daha açık rengine sahip olacak. lighten() fonksiyonu ilk parametresinde renk değerini, ikinci parametresinde açık hale getirme miktarını alır.

Benzer şekilde darken() fonksiyonu ilk parametresinde aldığı renk değerini ikinci parametresinde aldığı miktar kadar koyu hale getirebilir.

http-server web server‘ını kapatalım, önce SASS dosyasını css dosyasına dönüştürelim (derleyelim) ve http-server web server‘ını tekrar çalıştıralım;

npm run build-sass

http-server

css/style.css dosyasını açarsak, içerisinde aşağıdaki stillerin tanımlı olduğunu görebiliriz;

body {
	background-color: #03a9f4;
}
header {
	color: #9c27b0;
	font-family: "Helvetica";
	margin-left: 10px;
}
article {
	color: #9c27b0;
	background-color: #47c4fd;
	font-family: "Helvetica";
	padding: 15px;
}

Yukarıdaki scss/main.scss dosyasında hem header hem de article elementinin color ve font-family özelliklerinin olduğunu ve aynı değerlere sahip olduklarını görüyoruz. SASS dosyalarında tanımlayabileceğimiz @mixin değişkenleri sayesinde birden fazla stil özelliğine tek bir değişkende birleştirebilir, istediğimiz yerde @import tanımlaması ile kullanabiliriz;

@mixin renk-font {
	color: $yazi;
	font-family: $yazi-tipi;
}
header {
	@include renk-font;
	margin-left: 10px;
}
article {
	@include renk-font;
	background-color: lighten($arkaplan, 15%);
	padding: 15px;
}

http-server web server‘ını kapatalım, önce SASS dosyasını css dosyasına dönüştürelim (derleyelim) ve http-server web server‘ını tekrar çalıştıralım;

npm run build-sass

http-server

css/style.css dosyasını açarsak, içerisinde aşağıdaki stillerin tanımlı olduğunu görebiliriz;

body {
	background-color: #03a9f4;
}
header {
	color: #9c27b0;
	font-family: "Helvetica";
	margin-left: 10px;
}
article {
	color: #9c27b0;
	font-family: "Helvetica";
	background-color: #47c4fd;
	padding: 15px;
}

Hatta, istersek @mixin değişkenlerinin parametre(ler) almasını da sağlayabiliriz;

@mixin renk-font($renk) {
	color: $renk;
	font-family: $yazi-tipi;
}

@include ile stillere eklediğimiz yerleri de aşağıdaki gibi değiştirelim;

header {
	@include renk-font($yazi);
	margin-left: 10px;
}
article {
	@include renk-font(darken($arkaplan, 15%));
	background-color: lighten($arkaplan, 15%);
	padding: 15px;
}

Böylece renk-font isimli @mixin değişkenimiz $renk parametresi ile aldığı renk bilgisini kullanacak. header elementinde $yazi değişkenini kullanıyoruz, article elementinde darken() methoduna $arkaplan değişkeninin değerini vererek oluşan rengi kullanıyoruz.

http-server web server‘ını kapatalım, önce SASS dosyasını css dosyasına dönüştürelim (derleyelim) ve http-server web server‘ını tekrar çalıştıralım;

npm run build-sass

http-server

css/style.css dosyasını açarsak, içerisinde aşağıdaki stillerin tanımlı olduğunu görebiliriz;

body {
	background-color: #03a9f4;
}
header {
	color: #9c27b0;
	font-family: "Helvetica";
	margin-left: 10px;
}
article {
	color: #0275a8;
	font-family: "Helvetica";
	background-color: #47c4fd;
	padding: 15px;
}

Sql Server Tablonun Kolonunun İsmini Değiştirmek

02 March 2010 Yorum yapılmamış

Neden olduğunu anlayamadığım bir sebepten dolayı Microsoft tablodaki bir kolonun ismini değiştirmek için bir tool sunmuyor.

Peki bir kolonun ismini değiştirmek istersek ne yapmalıyız?

MSDN‘de yer alan şu makalede anlatıldığı gibi, sp_rename stored procedure‘ünü kullanabiliriz.

Örneğin;

EXEC sp_rename 'TabloAdi.KolonAdi', 'YeniKolonAdi', 'COLUMN';

Üçüncü parametrenin alabileceği diğer değerler;

COLUMN : Bir kolonun yeniden isimlendirileceğini belirtir
DATABASE : Veritabanının yeniden isimlendirileceği durumda kullanılır
INDEX : Kullanıcının oluşturduğu index yeniden isimlendirileceğinde kullanılır

Sql Server İstatistiklerin Son Güncellenme Zamanını Bulma

31 January 2010 Yorum yapılmamış

İstatistikler, verinin veritabanı nesnelerinde (tablo, index, vs) nasıl dağıldığı bilgisini içerdiği için, veritabanında en önemli nesnelerden biridir.

Veritabanı Yöneticilerinin (Database Administrators) eskimiş istatistiklerden şikayetlerini çok duydum. Yapılması gereken istatistikleri güncellemektir.

Eğer bir tablodaki indexlere ait istatistiklerin son güncelleme zamanını öğrenmek istiyorsanız, aşağıdaki sql sorgusunu çalıştırabilirsiniz;

SELECT
	NAME AS INDEX_ADI,
	STATS_DATE(OBJECT_ID, INDEX_ID) AS SON_GUNCELLEME
FROM
	SYS.INDEXES
WHERE
	OBJECT_ID = OBJECT_ID('HumanResources.Department')

Eğer tüm indexler için aynı bilgiyi almak istiyorsanız, WHERE filtresini kaldırmanız yeterli.

Benim test bilgisayarımda aldığım sonuç;

PK_Department_DepartmenID 2010-01-20 15:30:17:200
AK_Department_Name 2010-01-20 15:30:26:053

Eğer istatistiklerinizin zamanı geçmiş olduğunu düşünüyorsanız ve güncellemek istiyorsanız, aşağıdaki sql komutunu çalıştırabilirsiniz;

UPDATE STATISTICS HumanResources.Department

Bu komutu çalıştırdığınızda ilgili tablonun istatistik verilerinin güncellendiğini göreceksiniz. Eğer komutu WITH FULLSCAN komutu ile birlikte çalıştırırsanız, tablodaki tüm kayıtlar baştan taranacak ve istatistik baştan oluşturulacaktır.

UPDATE STATISTICS HumanResources.Department
WITH FULLSCAN

Dikkat : İstatistikleri güncellemek için yukarıdaki komutları, sadece istatistiklerinizin gerçekten eskimiş olduğuna inandığınızda, sorgularınız için oluşturulan query plan’ların hatalı olduğunu gördüğünüzde ve sql server’ın yoğun olmadığı zamanlarda çalıştırmanızı tavsiye ederim.

Kendi test bilgisayarımda, istatistik güncelleme komutunu çalıştırdıktan sonra, aşağıdaki sonuçları elde ettim;

PK_Department_DepartmenID 2010-01-30 21:10:06:560
AK_Department_Name 2010-01-30 21:10:06:594

Gördüğünüz gibi, ilgili tablodaki indexlerin istatistikleri güncellendi.

Sql Server Query Plan Cache

24 January 2010 Yorum yapılmamış

Sql Server‘da çalıştırılan her sorgu, aslında çalıştırılmadan önce derleme (compile) işlemine tabi tutulur. Bu derleme işlemi sonucunda Sql Server query plan denilen çıktıyı üretir.

Query Plan, query processor‘e (sorguyu işleyen birim), sorgunun ihtiyaç duyduğu veriler için veritabanında bulunan tablo ve index‘lere fiziksel olarak nasıl erişebileceğini söyler.

Fakat, query plan elde etmek için yapılan bu derleme işlemi, bazı sorgular için çok pahalı olabilir.

Sql Server, aynı sql sorgusunun defalarca çalıştırıldığı durumlarda, derleme işleminin yükünü azaltmak için, query plan cache denilen hafıza bölgesinde query plan‘ları önbellekler.

Query plan cache, önbellekleyeceği sorguları basit bir hash tablo‘da saklar. Hash tablo’nun iki alanı vardır, birinde sql sorgusunun kendisini, diğerinde derleme sonucu ortaya çıkan query plan‘ı saklar.

Sql Server, yeni bir sorgu çalıştıracağı zaman, ilk önce query plan cache‘te sorgunun query plan‘ı var mı diye bakar. Eğer bulursa, daha önce önbelleklenmiş bu query plan‘ı kullanır. Bulamazsa, ilk önce sorguyu yazım denetimine tabi tutar, sonra sorguyu derler ve oluşan query plan‘ı bu listeye ekler.

Query plan cache‘in getirdiği performans artışını ölçmek için, öncelikle Sql Server’daki query plan cache’i boşaltacağız;

DBCC FREEPROCCACHE

Dikkat : Bu komutu kullandığınızda, Sql Server üzerinde bulunan tüm query plan cache silinir. Veritabanı veya belli bir sorgu için temizleme mümkün değildir. Bu komutun Canlı Veritabanında (Production Database) kullanılmaması önerilir.

Şimdi Sql Server’ın sorguyu inceleme ve derleme işlemi için ne kadar vakit harcadığını bulmamız lazım. Yapmamız gereken, sorguyu çalıştırmadan önce aşağıdaki komutu çalıştırmak;

SET STATISTICS TIME ON

Şimdi sorgumuzu çalıştırabiliriz. Ben Sql Server 2008 için hazırlanmış örnek veritabanında (AdventureWorks 2008R2) aşağıdaki sorguyu çalıştırıyorum;

SELECT * FROM HumanResources.Employee WHERE BusinessEntityId IN (1, 2);

Sorgu sonucu;

SQL Server parse and compile time:
	CPU time = 0 ms, elapsed time = 12 ms.

(2 row(s) affected)

SQL Server Execution Times:
	CPU time = 0 ms,  elapsed time = 1 ms.

Gördüğünüz gibi, sorgunun parse ve compile işlemine tabi tutulması 12 ms. sürdü. Sorgunun çalıştırılması ise 1 ms. sürdü.

Aynı sorguyu tekrar çalıştırırsak, elde edeceğimiz sonuç;

SQL Server parse and compile time:
	CPU time = 0 ms, elapsed time = 1 ms.

(2 row(s) affected)

SQL Server Execution Times:
	CPU time = 0 ms,  elapsed time = 1 ms.

Query plan cache sayesinde, parse ve compile işlemi 12 ms. yerine 1 ms. sürdü.

Not : Sql Server’ın istatistik toplarken ulaşabileceği en düşük kesinlik süresi 1 ms.’dir. 1 ms.’den kısa süren işler için bile Sql Server 1 ms. raporlar.