Windows 8 Programlama makale serisine, Async Desteği ile devam ediyoruz.

Asenkron programlama ölçeklendirilebilir ve yanıt veren (donmayan) uygulama geliştirmek için uzun yıllardır bilinen bir teknik. Uzun yıllardır bilinmesine rağmen, uygulama geliştiriciler olarak asenkron programlama bize hep zor gelmiştir.

.Net 4.5 ile birlikte asenkron programlama Async Framework sayesinde kolay programlanabilir hale getirildi ve Task Parallel Library‘nin (TPL) içerisine entegre edildi.

Asenkron programlama ile ilgili daha detaylı bilgiye, MSDN‘in Visual Studio Asynchronous Programming sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bu makalede basit bir örnek ile async ve await anahtar kelimelerinin kullanımını inceleyeceğiz.

Yapacağımız örnek bir web sitesinin içeriğini okuyacak ve web adreslerini toplayacak. İlk olarak standart programlama yöntemlerini kullanarak uygulamamızı geliştireceğiz, daha sonra async ve await anahtar kelimeleri ile asenkron programlama öğelerini uygulamamıza dahil edeceğiz.

Hemen yeni bir Visual Studio 2011 açarak geliştirmeye başlayalım;

Yeni Proje oluşturma dialog kutusunda Windows Metro Style grubunda yer alan Application proje şablonunu seçelim ve projemize bir isim verelim (bu örnekte benim kullandığım isim, AsyncOrnek)

Proje oluşturulduğunda MainPage.xaml dosyasının içeriği;

<UserControl x:Class="Windows8ApplicationBar.MainPage"
	xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
	xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
	xmlns:d="http://schemas.microsoft.com/expression/blend/2008"
	xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006"
	mc:Ignorable="d"
	d:DesignHeight="768" d:DesignWidth="1366">

	<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">
	</Grid>

</UserControl>

İlk önce uygulamamıza bir TextBox, bir Button ve bir ListBox nesnesi ekliyoruz;

<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">

	<TextBox x:Name="txtKaynakHtml" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Left" />
	<ListBox x:Name="lbUrlList" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Right" />
	<Button x:Name="btnTara" Content="Tara" HorizontalAlignment="Center" />

</Grid>

Böylece uygulama ekranımız şu şekilde gözüküyor;

TextBox kontrolünün Text özelliğine web sitesinin kaynak html’ini atayacağımız için, çok satır gösterebilir olması lazım (MultiLine)

WPF TextBox kontrolünün MultiLine olabilmesi için, TextBox element’ine şu özellikleri ekliyoruz;

TextWrapping="Wrap" AcceptsReturn="True" ScrollViewer.VerticalScrollBarVisibility="Visible"

Button kontrolüne basıldığında tarama işlemini başlatmak için, Button element’inde Click olayını yakalıyoruz;

Click="btnTara_Click"

Böylece uygulamamızın XAML kod’u aşağıdaki hale gelmiş oluyor;

<UserControl x:Class="AsyncOrnek.MainPage"
	xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
	xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
	xmlns:d="http://schemas.microsoft.com/expression/blend/2008"
	xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006"
	mc:Ignorable="d"
	d:DesignHeight="768" d:DesignWidth="1366">

	<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">

		<TextBox x:Name="txtKaynakHtml" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Left" TextWrapping="Wrap" AcceptsReturn="True" ScrollViewer.VerticalScrollBarVisibility="Visible" />
		<ListBox x:Name="lbUrlList" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Right" />
		<Button x:Name="btnTara" Content="Tara" HorizontalAlignment="Center" Click="btnTara_Click" />

	</Grid>

</UserControl>

MainPage.xaml.cs dosyasında btnTara_Click method’unu yazıyoruz;

private void btnTara_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
{
}

Öncelikle, taradığımız sitede bulacağımız url’leri saklayacağımız string dizisini oluşturalım;

List<string> UrlList = new List<string>();

HttpClient sınıfından yeni bir instance oluşturup, Get() method’una, tarayacağımız sitenin adresini yazalım.

Get() method’undan dönen HttpResponseMessage tipindeki cevabı bir değişkene atayalım;

var HttpCagri = new HttpClient().Get("http://www.enginpolat.com");

HttpClient sınıfı System.Net.Http namespace‘inde yer aldığı için, MainPage.xaml.cs dosyasının using kısmına

using System.Net.Http;

satırını ekleyelim.

HttpCagri değişkeninin sitenin kaynak html’ini okuyabildiğinden emin olmak için, EnsureSuccessStatusCode() method’unu çağıralım.

Böylece HttpContent tipindeki Content özelliğine erişebilir olacağız. Content özelliğinin ReadAsString() method’u kaynak html’ini döndürecek, biz de bir değişken aracılığıyla bu html’i saklayacağız.

var KaynakHtml = HttpCagri.EnsureSuccessStatusCode().Content.ReadAsString();

Elimizdeki bu html verisini, arayüzdeki txtKaynakHtml TextBox‘ında göstermek için;

txtKaynakHtml.Text = KaynakHtml;

Şimdi yapmamız gereken, KaynakHtml değişkenindeki url‘leri bulmak. Bunun için Regex sınıfından faydalanacağız ve yazacağımız Regular Expression‘a uyan url’leri UrlList değişkeninde biriktireceğiz.

Regex sınıfı System.Text.RegularExpressions namespace’inde olduğu için, MainPage.xaml.cs dosyasının using kısmına

using System.Text.RegularExpressions;

satırını ekleyelim.

Öncelikle Regex sınıfının static Matches method’una KaynakHtml değişkenini, Regular Expression metnini ve arama yaparken büyük/küçük harf ayrımı yapmaması için RegexOptions.IgnoreCase değerini parametre olarak veriyoruz.

RegexOptions parametresine verebileceğimiz diğer değerler;

• RegexOptions.None
• RegexOptions.IgnoreCase
• RegexOptions.Multiline
• RegexOptions.ExplicitCapture
• RegexOptions.Compiled
• RegexOptions.Singleline
• RegexOptions.IgnorePatternWhitespace
• RegexOptions.RightToLeft
• RegexOptions.ECMAScript
• RegexOptions.CultureInvariant

Method’dan dönen MatchCollection tipindeki cevabı bir değişkende saklıyoruz;

var mc = Regex.Matches(KaynakHtml, "href\\s*=\\s*(?:\"(?<1>http://[^\"]*)\")", RegexOptions.IgnoreCase);

Bir foreach döngüsü ile MatchCollection‘daki her Match‘i UrlList‘e ekliyoruz;

foreach (Match m in mc)
{
	UrlList.Add(m.Groups[1].Value);
}

Son olarak arayüzdeki lbUrlList ListBox‘ında bu listeyi gösteriyoruz;

lbUrlList.ItemsSource = UrlList;

İlk çalıştırma aşamasına geldik. Projeyi çalıştırıp Tara butonuna bastığımızda garip bir hata alıyoruz;

Cannot write more bytes to the buffer than the configured maximum buffer size: 65536

Bu hataya, kaynak html’ini aldığımız siteden dönen cevabın 65536 karakterden büyük olması yol açıyor. Çözüm aslında basit;

HttpClient tipindeki değişkenin MaxResponseContentBufferSize özelliğine sitenin kaynak html’inin karakter sayısı kadar büyük bir değer vermemiz lazım.

Bu örnek için ben verilebilecek en büyük değer olan int.MaxValue değerini seçtim, HttpCagri değişkenini tanımladığımız satırı şöyle güncelliyoruz;

var HttpCagri = new HttpClient() { MaxResponseContentBufferSize = int.MaxValue }.Get("http://www.enginpolat.com");

Artık projemizi çalıştırabiliriz;

Buraya kadar uygulamayı çalıştırmaya odaklanmıştık, uygulamayı çalıştırdıktan sonra kullanıyoruz ve farkediyoruz ki, Tara butonuna bastıktan sonra liste dolana kadar uygulama kullanıcıya yanıt vermiyor.

Kullanıcı dostu bir uygulamanın her zaman kullanıcıya yanıt vermesi beklenir. Biz de Tara butonunun yaptığı işi asenkron yapmasını sağlayarak oluşan donmaların önüne geçebiliriz.

Asenkron çalışma yeteneğini eklemek için öncelikle btnTara_Click method’una async anahtar kelimesini ekleyeceğiz;

private async void btnTara_Click(object sender, RoutedEventArgs e)

Uygulamanın donmasına sebep olan en uzun iş, internet sitesinin cevabının alındığı HttpClient sınıfının Get() method’u. Bu yüzden Get() method’unu asenkron özellikte olan GetAsync() method’u ile değiştiriyoruz.

HttpCagri değişkenine değer atamadan önce await anahtar kelimesi ile asenkron yaptığımız çağrının sonuçlanmasını beklemeliyiz. İlgili satırı aşağıdaki şekilde güncelleyelim;

var HttpCagri = await new HttpClient() { MaxResponseContentBufferSize = int.MaxValue }.GetAsync("http://www.enginpolat.com");

Böylece uygulamamıza asenkron çalışabilme yeteneğini kazandırmış olduk. Projenin kodlarının tamamı;

<UserControl x:Class="AsyncOrnek.MainPage"
	xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
	xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
	xmlns:d="http://schemas.microsoft.com/expression/blend/2008"
	xmlns:mc="http://schemas.openxmlformats.org/markup-compatibility/2006"
	mc:Ignorable="d"
	d:DesignHeight="768" d:DesignWidth="1366">

	<Grid x:Name="LayoutRoot" Background="#FF0C0C0C">

		<TextBox x:Name="txtKaynakHtml" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Left" TextWrapping="Wrap" AcceptsReturn="True" ScrollViewer.VerticalScrollBarVisibility="Visible" />
		<ListBox x:Name="lbUrlList" Width="600" Height="700" HorizontalAlignment="Right" />
		<Button x:Name="btnTara" Content="Tara" HorizontalAlignment="Center" Click="btnTara_Click" />

	</Grid>

</UserControl>

private async void btnTara_Click(object sender, RoutedEventArgs e)
{
	List<string> UrlList = new List<string>();

	var HttpCagri = await new HttpClient() { MaxResponseContentBufferSize = int.MaxValue }.GetAsync("http://www.enginpolat.com");
	var KaynakHtml = HttpCagri.EnsureSuccessStatusCode().Content.ReadAsString();

	txtKaynakHtml.Text = KaynakHtml;

	var mc = Regex.Matches(KaynakHtml, "href\\s*=\\s*(?:\"(?<1>http://[^\"]*)\")", RegexOptions.IgnoreCase);

	foreach (Match m in mc)
	{
		UrlList.Add(m.Groups[1].Value);
	}

	lbUrlList.ItemsSource = UrlList;
}

Euler serisinin yedinci yazısında, Project Euler’in 7. sorusunu çözeceğiz;

Orjinal Soru; By listing the first six prime numbers: 2, 3, 5, 7, 11, and 13, we can see that the 6th prime is 13.

What is the 10.001st prime number?

Türkçesi; İlk altı asal sayı: 2, 3, 5, 7, 11, ve 13, altıncı asal asal sayının 13 olduğunu görürüz.

10.001nci asal sayı kaçtır?

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…

Uygulamalarımızda internet üzerindeki bir dosyanın boyut bilgisine ihtiyacımız olabilir.

Yapmamız gereken; dosyaya istekte bulunup Length özelliğinden dosya boyutu bilgisini almak.

var DosyaKonum = "http://www.enginpolat.com/wp-content/uploads/2011/07/FPSOrnek.rar";

WebClient wc = new WebClient();
var Dosya = wc.DownloadData(DosyaKonum);

int DosyaBoyut = Dosya.Length;

Bu yöntemin en önemli dezavantajı, dosyanın boyut bilgisini alabilmek için dosyayı gerçekten download etmemiz gerekiyor. Özellikle büyük boyutlu dosyalarda bu yöntem büyük problemlere yol açacaktır.

Aslında yapılan isteğin sonucunun Başlık (Header) bilgisinde dosya boyutu yer alıyor. Eğer Başlık‘tan (Header) boyut bilgisine ulaşabilirsek dosyayı download etmemize gerek kalmaz.

var DosyaKonum = "http://www.enginpolat.com/wp-content/uploads/2011/07/FPSOrnek.rar";

var Request = WebRequest.Create(DosyaKonum);

Request.Method = "HEAD";

var Response = Request.GetResponse();

var DosyaBoyut = Response.Headers[HttpResponseHeader.ContentLength];

Öncelikle WebRequest sınıfının static Create() method’u sayesinde, parametresinde adresi verilmiş dosyaya bir istek oluşturuyoruz.

Request değişkeninin GetResponse() method’undan sonuç bilgisini almadan önce Method özelliğine HEAD değerini atıyoruz.

Böylece istek sonucunda, dosyanın içeriğinin değil sadece başlık bilgisinin bulunmasını sağlıyoruz.

HttpResponseHeader enum’ında yeralan ContentLength değeri ile Response değişkeninin Headers özelliğinden dosyanın boyut bilgisine ulaşabiliyoruz.

Winamp MP3 oynatıcısında çalma listesini (playlist) rastgele sıra ile karıştırabiliyorsunuz. Benzer özelliği kendi projelerimizde uygulamak isteyebiliriz.

Daha önce, C# ile Dizi Karıştırma yazısında bir dizi’yi (List<T>) nasıl karıştıracağımızı incelemiştik.

Bu yazı ile Karıştırma (Shuffle) yeteneğini Generic Dictionary (Dictionary<TKey, TValue>) ekleyeceğimizi inceleyeceğiz.

İlk olarak, ExtensionManager isminde static bir sınıf oluşturalım;

public static class ExtensionManager
{
	public static Dictionary<TKey, TValue> Shuffle(this Dictionary<TKey, TValue> liste)
	{
		Random r = new Random();
		return liste.OrderBy(x => r.Next()).ToDictionary(item => item.Key, item => item.Value);
	}
}

ExtensionManager sınıfının Shuffle() isminde bir method’u var.

Bu method, Random sınıfından yeni bir instance‘ın Next() method’unu kullanarak, liste değişkeninin her bir elemanını rastgele bir değerle sıralıyor.

Böylece, Shuffle() method’u her çağırıldığında liste değişkeninin elemanlarının rastgele sıralandığını görüyoruz.

Örnek Kullanım;

Dictionary<int, string> liste = new Dictionary<int, string>();

for (int iLoop = 0; iLoop < 5; iLoop++)
{
	liste.Add(iLoop, "Eleman " + iLoop);
}
//0, Eleman 0
//1, Eleman 1
//2, Eleman 2
//3, Eleman 3
//4, Eleman 4

Dictionary<int, string> karistirilmis = liste.Shuffle();
//2, Eleman 2
//1, Eleman 1
//3, Eleman 3
//0, Eleman 0
//4, Eleman 4

Projelerimizde dosya sistemi üzerinde geçici olarak dosya oluşturma ve işimiz bittiğinde silme ihtiyacı hissedebiliriz.

Bu yazıyı okumadan önce Hem benzersiz hem de geçici dosya oluşturmanın en kolay yolu ve C# ile Geçici Dosya Oluşturmak başlıklı yazılarımı okumanızı öneririm.

Bu linkte bulduğum yöntemi çok kullanışlı buldum ve sizler (aynı zamanda kendim) için türkçeleştirdim;

public class TempFile : IDisposable
{
	public TempFile() : this(string.Empty)
	{ }

	private readonly string _tmpfile;

	public TempFile(string extension)
	{
		_tmpfile = Path.GetTempFileName();

		if (!string.IsNullOrEmpty(extension))
		{
			string newTmpFile = _tmpfile + extension;

			/// Yeni bir geçici dosya oluşturulur
			File.Create(newTmpFile, 0);
			/// Eski geçici dosya silinmediyse, silinir.
			File.Delete(_tmpfile);

			/// Yeni oluşturulan geçici dosya kullanıma hazır!
			_tmpfile = newTmpFile;
		}
	}

	public string FullPath
	{
		get { return _tmpfile; }
	}

	void IDisposable.Dispose()
	{
		if (!string.IsNullOrEmpty(_tmpfile) && File.Exists(_tmpfile))
		{
			File.Delete(_tmpfile);
		}
	}
}

Kullanımına örnek;

using(TempFile tmp = new TempFile(".dat")) /// dat uzantılı bir geçici dosya oluşturuluyor
{
	/// FullPath özelliğinden geçici dosyanın yolu ve dosya adı alınabilir;
	string filename = tmp.FullPath;
}

Bu yazımı okumadan önce XNA ile Oyun Programlama kategorisindeki diğer makalelerimi okumanızı tavsiye ederim.

Birçok oyunda arkaplan görselinin yavaşça kaydığını görmüşüzdür. Bu tarz bir etkiyi kendi oyunlarımızda nasıl sağlayacağımızı bu yazımda inceliyor olacağım.

Her zamanki gibi öncelikle görselleri paylaşarak başlıyorum;

Öncelikle sınıf seviyesinde birkaç değişken/sabit (readonly, const) ile oyun penceremizin özelliklerini ayarlayalım;

private const int PENCERE_GENISLIK = 800;
private const int PENCERE_YUKSEKLIK = 600;

private readonly Color PENCERE_ARKAPLAN = Color.Black;

Oyun sınıfının constructor‘ında ilgili sabitleri kullanalım;

graphics.PreferredBackBufferWidth = PENCERE_GENISLIK;
graphics.PreferredBackBufferHeight = PENCERE_YUKSEKLIK;

Oyun projemize, Uzay ve Ucak isimli iki tane sınıf (class) ekleyelim. Böylece arkaplan’da kayacak uzay görseli ile ilgili işleri Uzay sınıfında, klavye ile yöneteceğimiz uçak ile ilgili işleri de Ucak sınıfında gerçekleştirebileceğiz.

Ucak.cs dosyasında yeralan Ucak sınıfının yapacağı işler çok basit;

public class Ucak
{
	public Vector2 Position;
	public readonly Vector2 Size;

	public Texture2D Texture { get; private set; }

	public Ucak(Texture2D Texture)
	{
		this.Texture = Texture;
		this.Size = new Vector2(Texture.Width, Texture.Height);
	}
}

Uzay.cs dosyasında yeralan Uzay sınıfı ise, kendi Update() ve Draw() method’larına sahip olacak. Draw() method’unda sürekli arkaplan görselini kaydırarak oyun penceresine çizdirecek.

Bunu yapabilmek için, SpriteBatch sınıfından bir instance’a ihtiyaç duyacağız.

Uzay sınıfının constructor‘ında ihtiyacımız olacak SpriteBatch tipinden bir parametre alacak ve sınıf seviyesinde bir değişkende saklayacağız;

public class Uzay
{
	private readonly Texture2D _Texture;
	private readonly Texture2D _TextureSecond;

	private float _Position = 0f;

	private readonly int _Width;

	private readonly SpriteBatch _SpriteBatch;

	public Uzay(Texture2D Texture, SpriteBatch SpriteBatch)
	{
		this._SpriteBatch = SpriteBatch;

		this._Texture = Texture;
		this._TextureSecond = Texture;

		this._Width = _Texture.Width;

		this._Position = 0;
	}

	public void Update()
	{
		_Position -= 0.5f;

		if (_Position < -_Width)
		{
			_Position += _Width;
		}
	}

	public void Draw()
	{
		_SpriteBatch.Draw(_Texture, new Vector2(_Position, 0), Color.White);
		_SpriteBatch.Draw(_TextureSecond, new Vector2(_Position + _Width, 0), Color.White);
	}
}

Uzay sınıfının Update() method'unda, arkaplan görselini sürekli 0.5 birim sola kaydırıyoruz.

Not : Arkaplan görseli kaydıkça ekrandan dışarı çıkıyor olacak, arkaplansız kalmamak için aslında ekrana yanyana iki tane arkaplan görseli çizdiriyoruz.

Gelelim bu sınıflardan değişkenlerimizi oluşturmaya ve oyun sınıfımıza eklemeye;

private Uzay Arkaplan;
private Ucak SavasUcagi;

protected override void LoadContent()
{
	spriteBatch = new SpriteBatch(GraphicsDevice);

	Arkaplan = new Uzay(Content.Load<Texture2D>("Uzay"), spriteBatch);
	SavasUcagi = new Ucak(Content.Load<Texture2D>("Ucak"));
	SavasUcagi.Position = new Vector2(50, PENCERE_YUKSEKLIK / 2);
}

Oyunumuzun Update() method’unda, klavye tuş vuruş durumlarına göre uçağımızı kontrol ediyor olacağız. Ayrıca Arkaplan değişkeninde bulunan Uzay sınıfının instance‘ından Update() method’unu çağırıyor olacağız. Böylece arkaplan görseli 0.5 birim sola kaymış olacak ve oyun penceresine yeni yerinde çizilecek.

protected override void Update(GameTime gameTime)
{
	KeyboardState ks = Keyboard.GetState();

	if (ks.IsKeyDown(Keys.Escape))
		this.Exit();

	if (ks.IsKeyDown(Keys.Left))
		SavasUcagi.Position.X -= (ks.IsKeyDown(Keys.LeftShift) || ks.IsKeyDown(Keys.RightShift)) ? 6 : 3;

	if (ks.IsKeyDown(Keys.Right))
		SavasUcagi.Position.X += (ks.IsKeyDown(Keys.LeftShift) || ks.IsKeyDown(Keys.RightShift)) ? 6 : 3;

	if (ks.IsKeyDown(Keys.Up))
		SavasUcagi.Position.Y -= 3;

	if (ks.IsKeyDown(Keys.Down))
		SavasUcagi.Position.Y += 3;

	if (SavasUcagi.Position.X < 0)
		SavasUcagi.Position.X = 0;

	if (SavasUcagi.Position.X > PENCERE_GENISLIK - SavasUcagi.Size.X)
		SavasUcagi.Position.X = PENCERE_GENISLIK - SavasUcagi.Size.X;

	if (SavasUcagi.Position.Y < 0)
		SavasUcagi.Position.Y = 0;

	if (SavasUcagi.Position.Y > PENCERE_YUKSEKLIK - SavasUcagi.Size.Y)
		SavasUcagi.Position.Y = PENCERE_YUKSEKLIK - SavasUcagi.Size.Y;

	Arkaplan.Update();

	base.Update(gameTime);
}

Uçağı sağa/sola yönetmek için kullandığımız ok tuşlarına (Left – Right) basılırken, Shift tuşlarından birine (LeftShift – RightShift) basılıyorsa, uçağı normalin iki katı hızlı ilerletiyoruz (3 birim yerine 6 birim)

Son olarak, Draw() method’unda uçağı ekrana çizdirecek ve Uzay sınıfının instance‘ının (Arkaplan değişkeni) Draw() method’unu çağıracağız;

protected override void Draw(GameTime gameTime)
{
	GraphicsDevice.Clear(PENCERE_ARKAPLAN);

	spriteBatch.Begin();

	Arkaplan.Draw();
	spriteBatch.Draw(SavasUcagi.Texture, SavasUcagi.Position, Color.White);

	spriteBatch.End();

	base.Draw(gameTime);
}

Sonuç olarak, yukarıdaki kodları yazdıktan sonra oyun projemizi başlatırsak;

Hareketli ArkaPlan oyun projemizin kodlarını buradan indirebilirsiniz.

Mouse ikonumu bulamıyorum?

Evet, varsayılan olarak XNA, oyun penceresi içerisinde mouse ikonunu gizler. Eğer mouse’u görmek istiyorsanız;

this.IsMouseVisible = true;

kodunu eklemeniz gerekir.

Oyunu farklı çözünürlükte çalıştırmak istiyorum

XNA ile oyun geliştirmeye çalışan her programcının çok kısa süre sonra merak ettiği bir sorudur bu.

Çözüm;

public Game1()
{
	graphics = new GraphicsDeviceManager(this);

	Content.RootDirectory = "Content";

	/// Oyun penceresinin çözünürlüğünü 1920x1080 ayarlar
	this.graphics.PreferredBackBufferWidth = 1920;
	this.graphics.PreferredBackBufferHeight = 1080;
}

Not : Bu konu ile ilgili XNA – Oyun ekranının boyutlarını belirlemek yazımı okumanızı tavsiye ederim.

Oyunumu tam ekran oynatmak istiyorum

Çözünürlüğü değiştirdikten hemen sonra, tam ekran oyun nasıl oynatılır? sorusu gelir;

protected override void Initialize()
{
	/// Eğer tam ekran değilse, tam ekran moduna geç!
	if (!graphics.IsFullScreen)
	{
		graphics.ToggleFullScreen();
	}

	base.Initialize();
}

Not : Bu konu ile ilgili XNA – Oyun ekranının boyutlarını belirlemek yazımı okumanızı tavsiye ederim.

Oyun penceremin aktif olup/olmadığını nasıl anlarım?

Windows oyunları o anda çalışan tek uygulama olmayabilirler. Oyuncular, oyun oynarken, email adreslerini kontrol etmek, internette bir kelime araştırmak veya diğer oyuncular ile farklı ortamlarda sohbet etmek isteyebilirler.

Oyun penceresinden başka bir uygulamaya geçtiklerinde (yani oyun penceresi focus kaybettiğinde) oynadıkları oyunun durmasını (pause moduna geçmesini) isterler.

Oyun penceresinin Active veya InActive olduğunu kontrol etmemiz, Active değilse, Pause moduna geçmemiz gerekmektedir;

Not : Bu konu ile ilgili XNA Oyunu / Çanakkale Geçilmez – 1 yazımı okumanızı tavsiye ederim.

protected override void Update(GameTime gameTime)
{
	if (this.IsActive)
	{
		/// Sadece oyun penceresi aktif iken yapılması gereken işleri
		/// buraya yazıyoruz

		/// Joystik, klavye, mouse hareketlerini algılamak
		/// Yapay zeka görevlerini yürütmek gibi
	}

	base.Update(gameTime);
}

Oyun penceresinin başlığını nasıl değiştiririm?

protected override void Initialize()
{
	this.Window.Title = "Oyun oynamak içindir!";

	base.Initialize();
}

Bu yazımı okumadan önce XNA konusundaki diğer makalelerimi okumanızı öneririm.

Bu sefer yapacağımız oyun, 30 Ağustos‘un ruhuna uygun olacak – Çanakkale Geçilmez.

Önce görsellerimizi verelim;

İki tane de ses dosyamız var;

Gemi Vuruldu Sesi

Arkaplan Müziği

Başlayalım oyunumuzu yazmaya; Çanakkale Geçilmez projemizi oluşturduktan ve Game1.cs‘in ismini GameLoop.cs olarak değiştirdikten sonra, class seviyesindeki değişkenlerimizi tanımlayalım;

public const int PENCERE_GENISLIK = 800;
public const int PENCERE_YUKSEKLIK = 600;
public const bool TAM_EKRAN = false;

Texture2D Arkaplan;

Oyun penceremizin sınırlarını tutacağımız Rectangle tipinde bir değişkeni class seviyesindeki değişkenlerimize ekleyelim;

Rectangle Pencere;

Gelelim bu değişkenleri kullanmaya, GameLoop class‘ımızın constructor methodunda aşağıdaki kodları yazalım;

graphics.PreferredBackBufferWidth = PENCERE_GENISLIK;
graphics.PreferredBackBufferHeight = PENCERE_YUKSEKLIK;
graphics.IsFullScreen = TAM_EKRAN;
Pencere = new Rectangle(0, 0, PENCERE_GENISLIK, PENCERE_YUKSEKLIK);

Ses dosyalarımız için class seviyesinde değişkenlerimiz tanımlayalım;

SoundEffectInstance ArkaplanSes;
SoundEffectInstance GemiVurulduSes;

LoadContent() method‘unda değişkenlerimize yükleme işlemlerini gerçekleştirelim;

Arkaplan = Content.Load<Texture2D>("Arkaplan");

ArkaplanSes = Content.Load<SoundEffect>("pong").CreateInstance();
GemiVurulduSes = Content.Load<SoundEffect>("ir_begin").CreateInstance();

ArkaplanSes.IsLooped = true;
ArkaplanSes.Volume = 0.3f;
ArkaplanSes.Play();

Ses dosyaları ile yaptığımız bu işlemleri XNA ile Pong oyunu yazalım – 2 yazımdan hatırlayacaksınız.

Bu oyunumuzda aktörleri Nesne Yönelimli Programlama (Object Orriented Programming) kurallarına uyarak oluşturalım; oyun projemize yeni bir class ekleyelim ve ismini GameObject.cs verelim.

Çanakkale Geçilmez oyunumuzda oluşturacağımız tüm nesneleri GameObject class’ından oluşturacağız.

public class GameObject
{
	public bool IsAlive;
	public Texture2D Texture;
	public Vector2 Position;
	public Vector2 Center;
	public Vector2 Velocity;
	public float Rotation;

	private Rectangle _TextureRectangle;
	public Rectangle TextureRectangle
	{
		get
		{
			_TextureRectangle.X = (int)Position.X;
			_TextureRectangle.Y = (int)Position.Y;

			return _TextureRectangle;
		}
	}

	public GameObject(Texture2D Texture)
	{
		this.IsAlive = false;
		this.Texture = Texture;
		this.Center = new Vector2(Texture.Width / 2, Texture.Height / 2);
		this.Position = Vector2.Zero;
		this.Velocity = Vector2.Zero;
		this.Rotation = 0;

		this._TextureRectangle = new Rectangle(0, 0, Texture.Width, Texture.Height);
	}
}

Yukarıdaki kodu incelediğimizde;

• Oyun nesnesinin hala canlı olup olmadığını anlamak için IsAlive değişkeninin olduğunu
• Oyun nesnesinin Texture‘unu almak için Texture nesnesinin olduğunu
• Oyun nesnesinin ekrandaki yerini almak için Position değişkeninin olduğunu
• Oyun nesnesinin kendi etrafında dönüş miktarını almak için Center ve Rotation değişkenlerinin olduğunu
• Oyun nesnesinin hızını almak için Velocity değişkeninin olduğunu
• Oyun nesnesinin ekranda kapladığı alanı bulmak için TextureRectangle özelliğinin olduğunu görürüz.

GameObject sınıfının constructor‘ı sadece bir Texture2D nesnesi alıyor ve bu parametreyi kendi iç değişkenlerinin değerlerini hesaplamada kullanıyor.

Artık GameLoop sınıfımızın class seviyesinde, Top nesnesi için, GameObject sınıfından değişken oluşturabiliriz.

public GameObject Top;

LoadContent() methodunda bu değişkenin atamasını yapalım;

Top = new GameObject(Content.Load<Texture2D>("Top"));

Update() methodunda Top nesnemizin yerini hesaplayalım;

KeyboardState ks = Keyboard.GetState();

if (ks.IsKeyDown(Keys.Left))
	Top.Position.X -= 5;
if (ks.IsKeyDown(Keys.Right))
	Top.Position.X += 5;

Aynı method içerisinde Top nesnemizin dönüş miktarını da hesaplayabiliriz; (Yukarı ve Aşağı tuşlarına basıldıkça 10 derece dönmesini sağlayacağız)

if (ks.IsKeyDown(Keys.Up))
	Top.Rotation += MathHelper.ToRadians(10);
if (ks.IsKeyDown(Keys.Down))
	Top.Rotation -= MathHelper.ToRadians(10);

MathHelper sınıfının static ToRadians fonksiyonu sayesinde, Top’umuzun dönme açısını radian cinsinden kolaylıkla hesaplayabiliyoruz.

Top‘umuzun dönme açısının -90 ile +90 dereceler arasında olduğundan ve ekrandan dışarı çıkmayıp, görünür olduğundan emin olalım;

if (Top.Position.X < 0)
	Top.Position.X = 0;
if (Top.Position.X > PENCERE_GENISLIK)
	Top.Position.X = PENCERE_GENISLIK;

if (Top.Rotation > MathHelper.ToRadians(90))
	Top.Rotation = MathHelper.ToRadians(90);
if (Top.Rotation < MathHelper.ToRadians(-90))
	Top.Rotation = MathHelper.ToRadians(-90);

Oyunun, Windows'ta başka bir pencereye geçilmesi esnasında (focus kaybetme) bekleme moduna geçmesini, tekrar oyuna dönüldüğünde ise (focus alma), kaldığı yerden devam etmesini sağlayalım;

Öncelikle sınıf seviyesindeki değişkenlerimize,

bool OYUN_DEVAM_EDIYOR = true;

ekliyoruz. Microsoft.Xna.Framework.Game sınıfından türetildiği için GameLoop sınıfının OnActivated ve OnDeactivated method’larını override edebiliriz.

OnDeactivated method’unda, oyun penceresinin focus kaybettiğini, OnActivated method’unda ise, oyun penceresinin focus aldığını anlayabiliriz.

protected override void OnActivated(object sender, EventArgs args)
{
  OYUN_DEVAM_EDIYOR = true;
  ArkaplanSes.Resume();
  base.OnActivated(sender, args);
}

protected override void OnDeactivated(object sender, EventArgs args)
{
  OYUN_DEVAM_EDIYOR = false;
  ArkaplanSes.Pause();
  base.OnDeactivated(sender, args);
}

Şu ana kadar oyunumuza hiç düşman eklemedik. Bir sonraki yazımda düşmanları ekleyeceğiz.

Top’umuzla da düşmanları vurup, puan kazanıyor olacağız.

Aşağıdaki kod sayesinde ekrana, listedeki isimleri küçük harflerle yazdırmak istiyorsunuz.

using System;
using System.Collections.Generic;

public class EkranaYazdir
{
	public static void Main()
	{
		List<string> Kisiler = new List<string>();

		Kisiler.Add("AHMET");
		Kisiler.Add("MEHMET");
		Kisiler.Add("AYŞE");
		Kisiler.Add("FATMA");

		/// string elemanları küçük harfe çevir
		Kisiler.ForEach(
			delegate(string k)
			{
				k = k.ToLower();
			}
		);

		/// console'a yaz
		Kisiler.ForEach(
			delegate(string s)
			{
				Console.WriteLine(s);
			}
		);
	}
}

MSDN‘de List<T>.ForEach() sayfasında;

Orjinali; Performs the specified action on each element of the List.

Türkçesi; Listedeki her eleman için belirlenmiş action çalıştırır.

yazısını okudunuz, ve kodun doğru çalışmasını bekliyorsunuz.

Fakat istediğiniz gibi çalışmıyor, sizce problem nedir ve nasıl düzeltilebilir?

Euler serisinin altıncı yazısında, Project Euler’in 6. sorusunu çözeceğiz;

Orjinal Soru; The sum of the squares of the first ten natural numbers is,
1² + 2² + … + 10² = 385

The square of the sum of the first ten natural numbers is,
(1 + 2 + … + 10)² = 55² = 3025

Hence the difference between the sum of the squares of the first ten natural numbers and the square of the sum is 3025 – 385 = 2640.

Find the difference between the sum of the squares of the first one hundred natural numbers and the square of the sum.

Türkçesi; İlk 10 sayının karelerinin toplamı,
1² + 2² + … + 10² = 385

İlk 10 sayının toplamlarının karesi,
(1 + 2 + … + 10)² = 55² = 3025

İlk 10 sayı için toplamların karesi ile karelerin toplamı arasındaki fark; 3025 – 385 = 2640′tır.

İlk 100 sayının toplamların karesi ile karelerin toplamı arasındaki farkı bulunuz.

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…