Arşiv

Etiketlenen yazılar ‘csharp’

Uygulamadan aynı anda bir tane açılmasını garantilemek

Yazdığımız uygulamalardan aynı anda sadece bir tane açık olmasını isteyebiliriz. Bunu garantilemek için, yapmamız gereken process’ler arası iletişim kanalı oluşturmak ve kullanmak olmalıdır.

C# dilinde process’ler arası iletişim (cross-process communication) Mutex sınıfı ile sağlanır.

Mutex sınıfının kullanımını hemen bir örnek ile inceleyelim;

[STAThread]
static void Main()
{
	bool AcikUygulamaVar = false;
	Mutex m = new Mutex(true, "UygulamanınAdı", out AcikUygulamaVar);
	if (AcikUygulamaVar)
	{
		Application.EnableVisualStyles();
		Application.SetCompatibleTextRenderingDefault(false);
		Application.Run(new MainForm());
	}
	else
	{
		MessageBox.Show("Uygulamadan aynı anda bir tane açabilirsiniz!");
	}
}

Mutex sınıfı ile ilgili daha detaylı bilgiye MSDN‘deki şu makaleden ulaşabilirsiniz.

.Net 4 COM İyileştirmeleri – Office Uygulamarı ile Çalışmak

.Net 4.0 COM İyileştirmeleri başlığı altında birçok yeni yeteneğe sahiptir. Şubat ayında verdiğim seminerlerden C# 4.0 Yenilikleri – 2 seminerinde COM İyileştirmeleri başlığında özellikle bu yeniliklerden bahsettim.

BilgeAdam‘daki bir öğrencimin sorusu üzerine bu yazımda Excel ve Word kullanımına ilişkin bir örnek yapacağım.

Öncelikle yeni bir Console Application projesi oluşturalım ve referanslara

  • Microsoft.Office.Interop.Excel
  • Microsoft.Office.Interop.Word

referanslarını ekleyelim.

Bu örnekte yapmak istediğimiz;

  • Bilgisayarımızda o anda en çok hafıza alanı kullanan 10 uygulamanın adını ve kulandığı hafıza miktarını yeni bir Excel dosyasında iki sütuna alt alta yazmak
  • Aynı excel dosyasının ikinci bir sheet’ine bu tablodan bir chart üretmek
  • Bu chart’ı kopyalayıp, yeni açacağımız bir Word dosyasına yapıştırmak

Hazırsanız, Program.cs dosyamıza aşağıdaki kodları yazmakla başlayalım;

using direktiflerini yazdığımz yere

using Excel = Microsoft.Office.Interop.Excel;
using Word = Microsoft.Office.Interop.Word;
using System.Diagnostics;

satırlarını ekleyelim

Yeni bir Excel dosyası oluşturmak ve görünür kılmak için;

var excel = new Excel.Application();
excel.Visible = true;

Bu Excel dosyasına yeni bir sheet eklemek ve tablonun başlıklarını yazmak için;

excel.Workbooks.Add();
excel.Cells[1, 1].Value = "Uygulama Adı";
excel.Cells[1, 2].Value = "Hafıza Kullanımı";

Tabloya en çok hafıza kullanan uygulamaları eklemek için;

int i = 2;
foreach (var p in Process.GetProcesses().OrderByDescending(p => p.WorkingSet64).Take(10))
{
	excel.Cells[i, 1].Value = p.ProcessName;
	excel.Cells[i, 2].Value = p.WorkingSet64;
	i++;
}

Tabloyu Excel dosyasında yeni bir sheet içerisine chart olarak eklemek için;

Excel.Range range = excel.Cells[1, 1];
Excel.Chart chart = excel.ActiveWorkbook.Charts.Add(After: excel.ActiveSheet);
chart.ChartWizard(Source: range.CurrentRegion, Title: Environment.MachineName + " Toplam Hafıza Kullanımı");
chart.ChartStyle = 45;

Tabloyu panoya kopyalamak, yeni bir Word dosyası açıp, içine yapıştırmak için;

chart.CopyPicture(Excel.XlPictureAppearance.xlScreen, Excel.XlCopyPictureFormat.xlBitmap, Excel.XlPictureAppearance.xlScreen);

var word = new Word.Application();
word.Visible = true;
word.Documents.Add();
word.Selection.Paste();

Tüm kodları tekrar yazarsak;

using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;
using Excel = Microsoft.Office.Interop.Excel;
using Word = Microsoft.Office.Interop.Word;
using System.Diagnostics;

namespace COMIyilestirmeleri_OfficeUygulamasi
{
	class Program
	{
		static void Main(string[] args)
		{
			var excel = new Excel.Application();
			excel.Visible = true;
			excel.Workbooks.Add();
			excel.Cells[1, 1].Value = "Uygulama Adı";
			excel.Cells[1, 2].Value = "Hafıza Kullanımı";
			int i = 2;
			foreach (var p in Process.GetProcesses().OrderByDescending(p => p.WorkingSet64).Take(10))
			{
				excel.Cells[i, 1].Value = p.ProcessName;
				excel.Cells[i, 2].Value = p.WorkingSet64;
				i++;
			}
			Excel.Range range = excel.Cells[1, 1];
			Excel.Chart chart = excel.ActiveWorkbook.Charts.Add(After: excel.ActiveSheet);
			chart.ChartWizard(Source: range.CurrentRegion, Title: Environment.MachineName + " Toplam Hafıza Kullanımı");
			chart.ChartStyle = 45;
			chart.CopyPicture(Excel.XlPictureAppearance.xlScreen, Excel.XlCopyPictureFormat.xlBitmap, Excel.XlPictureAppearance.xlScreen);

			var word = new Word.Application();
			word.Visible = true;
			word.Documents.Add();
			word.Selection.Paste();
		}
	}
}

Belirlediğiniz şablonda rastgele string üretmek

Uygulamanızda sizin belirlediğiniz şablona göre rastgele üretilmiş bir string’e ihtiyaç duyarsanız, aşağıdaki kod işinizi görebilir;

Random r = new Random();
string KullanilabilecekKarakterler = "AzByCxDwEvFuGtHsIrJqKpLoMnNmOlPkQjRiShTgUfVeWdXcYbZa1234567890";

MatchEvaluator Rastgele = delegate (Match m) {
	return KullanilabilecekKarakterler[r.Next(KullanilabilecekKarakterler.Length)].ToString();
};

Console.WriteLine(Regex.Replace("XXXX-XXXX-XXXX-XXXX", "X", Rastgele)); /// Lv2U-jHsa-TUep-NqKa
Console.WriteLine(Regex.Replace("Şifreniz : XXXX", "X", Rastgele)); /// Şifreniz : w6G0
Console.WriteLine(Regex.Replace("XXX.XXX-XX/XX", "X", Rastgele)); /// Fu8.c3Y-xT/6P
Console.WriteLine(Regex.Replace("XXXXXX", "X", Rastgele)); /// 8cPD2y

virtual olmayan method’ları override etmek

Base class‘ta tanımlanmış bir method‘u override etmemiz gerekiyor. Fakat method virtual yazılmamışsa, override edilemez. Türetilmiş class‘ta base class‘taki virtual olmayan method’u nasıl override edebiliriz?

Türetilmiş class’ta base class’taki method’u override etmek yerine new anahtar kelimesi ile baştan yazabiliriz. Böylece virtual yazılmamış ve dolayısıyla override edilemeyecek method’ları “bir çeşitoverride etmiş oluruz.

class Base
{
	public virtual void VirtualGoster()
	{
		Console.WriteLine(“Base.VirtualGoster”);
	}

	public void Goster()
	{
		Console.WriteLine(“Base.Goster”);
	}
}

class Derived : Base
{
	public override void VirtualGoster()
	{
		Console.WriteLine(“Derived.VirtualGoster”);
	}

	public new void Goster()
	{
		Console.WriteLine(“Derived.Goster”);
	}
}

class Program
{
	static void Main(string[] args)
	{
		Base base = new Derived();
		base.VirtualGoster();
		base.Goster();

		Console.WriteLine();

		Derived derived = new Derived();
		derived.VirtualGoster();
		derived.Goster();
	}
}

Çıktı :
Derived.VirtualGoster
Base.Goster
Derived.VirtualGoster
Derived.Goster

C# const ve readonly farkı

Senaryo : Uygulama çalışırken değeri değiştirilemeyecek değişken tanımlamanız gerekiyor.

Çözüm : Muhtemel iki çözüm var, const ve readonly değişken tanımlamak. Fakat aralarında önemli bir fark var;

const : Türkçe’ye Sabit olarak çevrilebilir. Class seviyesinde tanımlanır ve tanımlanma anında değeri verilmek zorundadır. Sonradan değeri değiştirilemez.

readonly : Sadece-Okunabilir anlamına gelir. Class seviyesinde tanımlanır. Tanımlandığı anda değeri verilebilir veya Class Constructor’ında değeri verilebilir. Sonradan değeri değiştirilemez.

public class Matematik
{
	private const double PI = 3.14159;
}
public class Matematik
{
	private readonly int PI; /// PI değişkeninin değerini burada da verebilirdim.

	public Matematik()
	{
		PI = 22 / 7;
	}
}

C# Klasörün Sadece-Okunabilir Olduğunu Döndüren Extension Method

Deneysel amaçlı yazdığım extension method’lardan biridir;

namespace Extensions
{
	public static class ExtensionManager
	{
		public static bool SadeceOkunabilir(this DirectoryInfo Dizin)
		{
			if (Dizin == null)
				throw new ArgumentNullException("Dizin parametresi boş olamaz");

			return (Dizin.Attributes & FileAttributes.ReadOnly) == FileAttributes.ReadOnly;
		}
	}
}

C# iki koddan hangisini tercih edersiniz?

19 Şubat 2010 engin.polat 2 comments

Aşağıdaki kodlardan hangisini yazmayı tercih edersiniz?

bool loginSuccessful;

if (NetworkAvailable())
	loginSuccessful= LogUserOn();
else
	loginSuccessful= false;

veya

bool loginSuccessful= NetworkAvailable() && LogUserOn();

İki yazım şekli de aynı sonucu üretir. Siz olsanız hangisini tercih ederdiniz?

Categories: C#, Programlama Tags: , , ,

C# String Dizisini String Uzunluğuna Göre Sıralama

C# ile string dizisini elemanların uzunluğuna göre sıralama için aşağıdaki kod kullanılabilir;

private IList<string> SortStringLength(IList<string> arrString)
{
	string[] tmpString = arrString.ToArray<string>();
	Array.Sort(tmpString, new Comparison<string>(delegate(string str1, string str2)
	{
		if (str1 == null && str2 == null)
			return 0; ///iki değişkende null
		else if (str1 == null)
			return -1; ///birinci değişken null
		else if (str2 == null)
			return 1; ///ikinci değişken null
		else
		{
			if (str1.Length < str2.Length)
				return -1; ///birinci değişken daha kısa
			else if (str1.Length > str2.Length)
				return 1; ///ikinci değişken daha kısa
			else
				return str1.CompareTo(str2); ///iki değişken aynı uzunlukta, alfabetik sıralama yapılıyor
		}
	}));

	return tmpString;
}
string[] OrnekDizi = { "333", null, "1", "22", "12", "4444" };
OrnekDizi = (string[])SortStringLength(OrnekDizi);

foreach (string s in OrnekDizi)
    Console.WriteLine(s);

// Console Çıktısı:
// [null]
// 1
// 12
// 22
// 333
// 4444

Bu kodu kullanarak sıraladığınız string dizisinde, elemanlar önce uzunluklarına göre sıralanacaktır. Aynı uzunlukta olan elemanlar ise alfabetik dizilime göre sıralanacaktır.

C# ile Geçici Dosya Oluşturmak

Uygulama geliştirirken bazen geçici olarak dosya oluşturmak zorunda kalabiliriz.

Fakat dosya oluşturma ve yazma iznimizin olduğu bir klasör olmasını her zaman garantileyemeyebiliriz.

Ayrıca, oluşturduğumuz dosya ile işimiz bittiğinde silinmesini de kendimizin yönetmesi gerekir.

Aşağıdaki kod ise, Windows‘un geçici dosyalar (temporary files) klasöründe rastgele isimde bir dosya oluşturur. Böylece geçici dosyanın temizlenmesi işini bizim yerimize Windows üstlenir.

public static string GeciciDosyaOlustur(string OnEk, string Uzanti)
{
	if (OnEk == null)
		throw new ArgumentNullException("OnEk");
	if (Uzanti == null)
		throw new ArgumentNullException("Uzanti");

	return Path.Combine(Path.GetTempPath(), String.Format("{0}.{1}.{2}", OnEk, Guid.NewGuid(), Uzanti));
}

C# ile Uygulama Geliştirirken Yorum Satırlarını Kullanmak

Bu yazımda aslında çok kolay bir konuyu işliyor olacağım, C# kodunuza yorum satır(lar)ı eklemek.

Bu konuyu yazmamdaki asıl amacım, BilgeAdam‘daki öğrencilerim için hatırlatma niteliğinde olmasıdır.

C# geleneksel C-tarzı yorum satır(lar)ını destekler; (// …) veya (/* … */)

// Bu satır örnek olarak yorum haline getirilmiştir.
/* Bu satır örnek olarak yorum haline getirilmiştir. */

Tek satır yorum operatörünün (//) satırda buluduğu noktadan satırın sonuna kadar herşey yorum olarak kabul edilir.

Çok satır yorum operastöründe (/* */), başlangıç operatöründen (/*) bitiş operatörüne (*/) kadar herşey yorum olarak kabul edilir.

Tek satırlı ve çok satırlı yorumlar şu şekilde yazılabilir;

// Tek satırlı yorum
/* Bu satırlar
çok satırlı yorum
için iyi bir örnektir. */

Aşağıdaki kod’da geçerlidir;

Console.WriteLine(/* İşte yorum! */ “Kodun burası derlenir.”);

Aynı zamanda aşağıdaki gibi kodlar sayesinde, satır içerisinde kod parçalarına yorum yazabilmek mümkündür;

EkranaCiz(Boy, /* Yukseklik */ 250);

Tabiki string karakterleri arasındaki yorum operatörleri, normal karakter olarak değerlendirilecektir;

string mesaj = “/* Bu normal bir metin değişkenidir */”;

Categories: C#, Programlama Tags: , , , ,

Kısa Sınav – 12

18 Şubat 2010 engin.polat 2 comments

Kod yazma yeteneklerimizi ölçebileceğimiz sitelerden Codility‘de test olarak yapabileceğiniz bir soru bulunuyor. Aşağıdaki görselde soruyu görebilirsiniz.

Codility sitesinde yayınlanan demo test

Benim çözümüm devam eden sayfada. Sizde çözümünüzü yazın bakalım.

Devamını Oku…

LINQ ile Dosya Sisteminde Sorgulama Yapmak

Yazdığımız uygulamalarda dosya sisteminde arama yapmaya ihtiyaç duyabiliriz. Bu durumda genelde döngüler yazarız. Peki LINQ kullanamaz mıyız? Üzerinde biraz çalıştıktan ve araştırma yaptıktan sonra, aşağıdaki kodu elde ettim;

private IEnumerable<FileInfo> DosyaListesi(DirectoryInfo KokDizin, string Uzanti, string DosyaAdiParcasi)
{
	foreach (var f in KokDizin.GetFiles().Where(Dosya => Dosya.Extension == Uzanti && Dosya.Name.Contains(DosyaAdiParcasi)))
		yield return f;

	foreach (DirectoryInfo d in KokDizin.GetDirectories())
		foreach (var f in DosyaListesi(d, Uzanti, DosyaAdiParcasi))
			yield return f;
}

Gördüğünüz gibi fonksiyon, parametre olarak aramaya başlanacak kök dizini, arama yapılacak dosyanın uzantısını ve dosya isminde bir parçayı alıyor, geriye FileInfo sınıfında liste döndürüyor.

İlk foreach döngüsünde kök dizinde parametre ile alınmış kriterlere göre arama yapılıyor ve yield anahtar kelimesi ile, bulunan her sonuç dönüş kümesine ekleniyor.

İkinci (ve üçüncü) foreach döngülerinde ise, recursive (kendini tekrarlamalı) olarak DosyaListesi() fonksiyonu kendi kendisini çağırarak, arama işlemini alt klasörlerde de yapıyor.

Dosyanın UTF8 Formatında Olduğunu Belirleme

BilgeAdam‘da bir öğrencimin sorusu üzerine, bir dosyanın UTF8 formatında olup olmadığını belirlemek için programatik yollar düşünmeye başlamıştım.

System.Text namespace’inde bulunan Encoding class‘ını incelerken şöyle bir yol buldum;

public static bool IsUtf8(string DosyaAdi)
{
	using (var Dosya = File.Open(DosyaAdi, FileMode.Open))
	{
		byte[] pre = Encoding.UTF8.GetPreamble();
		var b = new byte[pre.Length];
		Dosya.Read(b, 0, b.Length);
		return b.SequenceEqual(pre);
	}
}

Sadece dosyanın UTF8 olduğunu kontrol etmek için biraz hantal bir yol gibi gözüküyor değil mi?

Daha iyi bir yöntem öneriniz varsa, yorumlarınızı bekliyorum.

Birkaç Faydalı Extension Method

C# 3.0 ile gelen Extension Method desteğini çok kullanışlı bulduğum için, kendi uygulamalarımda kullanmaya çalışıyorum. Bu yazımda faydalı bulduğum birkaç Extension Method‘u toplamaya çalıştım.

Metni Encrypt – Decrypt Eden Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static string Encrypt(this string stringToEncrypt, string key)
		{
			if (string.IsNullOrEmpty(stringToEncrypt))
				throw new ArgumentException("Boş metin şifrelenemez");
			if (string.IsNullOrEmpty(key))
				throw new ArgumentException("Şifreleme için anahtar vermelisiniz");

			CspParameters cspp = new CspParameters();
			cspp.KeyContainerName = key;

			RSACryptoServiceProvider rsa = new RSACryptoServiceProvider(cspp);
			rsa.PersistKeyInCsp = true;

			byte[] bytes = rsa.Encrypt(UTF8Encoding.UTF8.GetBytes(stringToEncrypt), true);

			return BitConverter.ToString(bytes);
		}

		public static string Decrypt(this string stringToDecrypt, string key)
		{
			if (string.IsNullOrEmpty(stringToDecrypt))
				throw new ArgumentException("Beş metnin şifresi çözülemez");
			if (string.IsNullOrEmpty(key))
				throw new ArgumentException("Şifre çözme için anahtar vermelisiniz");
			string result = null;
			try
			{
				CspParameters cspp = new CspParameters();
				cspp.KeyContainerName = key;

				RSACryptoServiceProvider rsa = new RSACryptoServiceProvider(cspp);
				rsa.PersistKeyInCsp = true;

				string[] decryptArray = stringToDecrypt.Split("-");
				byte[] decryptByteArray = Array.ConvertAll<string, byte>(decryptArray, (s => Convert.ToByte(byte.Parse(s, NumberStyles.HexNumber))));
				byte[] bytes = rsa.Decrypt(decryptByteArray, true);

				result = UTF8Encoding.UTF8.GetString(bytes);
			}
			catch()
			{
			}
			return result;
		}
	}
}

Örnek kullanım;

string metin = "My Secret";
string sifrelenmis = metin.Encrypt("sifreleyici");
string sifresicozulmus = sifrelenmis.Decrypt("sifreleyici");

Listeler üzerinde Foreach Yapan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static void ForEach<T>(this IEnumerable<T> kaynak, Action<T> islem)
		{
			foreach (var item in kaynak)
				islem(item);
		}
	}
}

Örnek kullanım;

List<string> isimler = new List<string> { "engin", "polat", "ahmet", "mehmet", "murat" };
isimler.ForEach(isim => MessageBox.Show(isim));

İnternet Adresi Doğrulayan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static bool IsValidUrl(this string text)
		{
			Regex r = new Regex(@"http(s)?://([\w-]+\.)+[\w-]+(/[\w- ./?%&=]*)?");
			return r.IsMatch(text);
		}
	}
}

Örnek kullanım;

string Adres = "http://www.enginpolat.com";
bool AdresDogru = Adres.IsValidUrl();

Email Adresi Doğrulayan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static bool IsValidEmail(this string text)
		{
			Regex r = new Regex(@"^[\w-\.]+@([\w-]+\.)+[\w-]{2,4}$");
			return r.IsMatch(text);
		}
	}
}

Örnek kullanım;

string Adres = "test@test.com";
bool AdresDogru = Adres.IsValidEmail();

Klasör Oluşturan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static void CreateDirectory(this DirectoryInfo dirInfo)
		{
			if (dirInfo.Parent != null)
				CreateDirectory(dirInfo.Parent);
			if (!dirInfo.Exists)
				dirInfo.Create();
		}
	}
}

Örnek kullanım;

var dir = new DirectoryInfo(@"C:\temp\bir\iki\uc");
dir.CreateDirectory();

Tarihin Haftasonuna Geldiğini Doğrulayan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static bool IsWeekend(this DateTime value)
		{
			return (value.DayOfWeek == DayOfWeek.Sunday || value.DayOfWeek == DayOfWeek.Saturday);
		}
	}
}

Örnek kullanım;

for (DateTime date = BaslangicTarih; date <= BitisTarih; date = date.AddDays(1))
{
	if (date.IsWeekend())
		continue;
	/// Tatil değil, yapılacak işler yapılır.
}

Object türünden JSON’a, JSON’dan Object Türüne Çeviren Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static string ToJson(this object obj)
		{
			JavaScriptSerializer serializer = new JavaScriptSerializer();
			return serializer.Serialize(obj);
		}

		public static T FromJson<T>(this object obj)
		{
			JavaScriptSerializer serializer = new JavaScriptSerializer();
			return serializer.Deserialize<T>(obj as string);
		}
	}
}

Örnek kullanım;

Personel Engin = new Personel("Engin Polat", 5000);
string json = Engin.ToJson();
Engin = null;
Engin = s.FromJson<Personel>();

Tarihten Yaş Hesaplayan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static int Age(this DateTime tarih)
		{
			DateTime now = DateTime.Now;
			int yas = now.Year - tarih.Year;
			if (now < tarih.AddYears(yas))
				yas--;
			return yas;
		}
	}
}

Örnek kullanım;

DateTime AhmetDogumGunu = new DateTime(1979, 05, 07);
int Yas = AhmetDogumGunu.Age();

Ayın İlk Gününü – Ayın Son Gününü Bulan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static DateTime FirstDayOfMonth(this DateTime date)
		{
			return new DateTime(date.Year, date.Month, 1);
		}

		public static DateTime LastDayOfMonth(this DateTime date)
		{
			return new DateTime(DateTime.Now.Year, DateTime.Now.Month, 1).AddMonths(1).AddDays(-1);
		}
	}
}

Örnek kullanım;

DateTime Simdi = DateTime.Now;
MessageBox.Show("Ayın ilk günü: " + Simdi.FirstDayOfMonth().ToShortDateString());
MessageBox.Show("Ayın son günü: " + Simdi.LastDayOfMonth().ToShortDateString());

Dosyanın MD5 Değerini Hesaplayan Extension Method

namespace ExtensionManager
{
	public static class Extensions
	{
		public static string GetMD5(this string filename)
		{
			string result = string.Empty;

			try
			{
				MD5CryptoServiceProvider md5Provider = new MD5CryptoServiceProvider();
				FileStream fileStream = new FileStream(filename, FileMode.Open, FileAccess.Read, FileShare.ReadWrite);
				byte[] arrByteHashValue = md5Provider.ComputeHash(fileStream);
				fileStream.Close();

				string hashData = BitConverter.ToString(arrByteHashValue).Replace("-", "");
				result = hashData;
			}
			catch()
			{
			}
			return result.ToLower();
		}
	}
}

Örnek kullanım;

string Dosya = @"C:\Temp\DosyaAdi.txt";
MessageBox.Show(Dosya + " dosyasının MD5 değeri: " + Dosya.GetMD5());

LINQ ile Bilgisayara Kurulu Programları Sorgulamak

Bu yazımda, bilgisayarda kurulu programları, LINQ kullanarak nasıl sorgulayacağımızı inceleyeceğim.

Bilgisayara kurduğumuz her program bilgisayarın Registry’sine kurulum ile ilgili bir kayıt bırakır.

Bilmeyenler için not: Registry’yi açmak için komut satırına regedit yazmanız yeterli.

Registry ile ilgili daha detaylı bilgi için MSDN: Registry sayfasına bakmanızı tavsiye ederim.

Registry‘nin LocalMachine\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Uninstall dalında, bilgisayara kurulu olan uygulamalara ve bu uygulamalar ile ilgili bilgilere ulaşılabilir.

Uygulamamızda, Registry class’ını kullanabilmek için, kodumuza aşağıdaki namespace’i eklememiz gerekiyor.

using Microsoft.Win32;

Hemen form tasarlamakla başlayalım.

Bilgisayarda Kurulu Programlar Ana Form Ekran Görüntüsü

Yukarıdaki formu oluşturduktan sonra btnGetir butonunun Click olayına aşağıdaki kodu yazalım;

using (RegistryKey rk = Registry.LocalMachine.OpenSubKey(@"SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Uninstall"))
{
	var programlar = from k in rk.GetSubKeyNames()
					 let r = rk.OpenSubKey(k)
					 select r.GetValue("DisplayName");

	foreach (string program in programlar)
		if (!string.IsNullOrWhiteSpace(program))
			lbProgramlar.Items.Add(program);
}

Registry sınıfının static LocalMachine üyesi üzerinden OpenSubKey() method’unu çağırıyoruz.

Daha sonra yaptığımız;

from k in rk.GetSubKeyNames()
let r = rk.OpenSubKey(k)
select r.GetValue("DisplayName");

LINQ sorgusunu yazmak oluyor. Bu sorgu, ilgili Registry dalının altında bulunan tüm dalları açar ve içlerindeki DisplayName anahtarının değerini getirir.

Son olarak basit bir foreach döngüsü ile bu değerleri lbProgramlar Listbox kontrolüne dolduruyoruz.

İşte benim bilgisayarımdaki sonuç;

Bilgisayarda Kurulu Programlar Çalıştıktan Sonraki Ekran Görüntüsü

C# Speech Synthesis – Konuşma Sentezleyici

Eğer uygulamanızda, Text-to-Speech (TTS) yeteneği olmasını istiyorsanız, .Net Framework içerisinde bunu yapmanızı sağlayacak sınıflar mevcut.

Projenizde Text-To-Speech sınıflarını kullanabilmek için, System.Speech.Synthesis namespace’indeki sınıflara erişebilmeniz gereklidir.

System.Speech.Synthesis namespace’ine, projenize System.Speech.dll assembly’yi referans olarak ekleyerek ulaşabilirsiniz.

Text-to-Speech kullanmak istediğiniz sınıfın bulunduğu kod dosyasının en üstünde bulunan using‘leri yazdığınız kısma;

using System.Speech.Synthesis;

satırını ekleyiniz. Daha sonra yapmanız gereken, kodunuzun ilgili yerine aşağıdaki kod parçasını eklemek;

SpeechSynthesizer ss = new SpeechSynthesizer();
ss.Speak("Konuşmaya çevrilecek ve hoparlörden duyulacak metin");

Uygulama çalışırken, ilgili satıra geldiğinde, önce Speak() methoduna parametre olarak verdiğiniz string hoparlörden duyulur, sonra bir sonraki satırdan çalışmaya devam eder.

Eğer metnin konuşmaya çevrilme işleminin uzun sürdüğünü ve uygulamanıza “yavaşlık” kattığını düşünüyorsanız, aynı kodu aşağıdaki gibi yazabilirsiniz;

SpeechSynthesizer ss = new SpeechSynthesizer();
ss.SpeakAsync("Konuşmaya çevrilecek ve hoparlörden duyulacak metin");

SpeakAsync() method’u sayesinde, uygulama metnin konuşmaya çevrilmesi ve ses kartı aracılığıyla yayınlanması işlemini ayrı bir iş parçacığında gerçekleştirir.

Not : Speak() method’u ingilizce kelimeleri doğru olarak okuyor, fakat türkçe kelimeleri okuyamıyor.

C# String’i Title Case’e (Kelimelerin Baş Harfleri Büyük Gerisi Küçük) Çevirme

25 Ocak 2010 engin.polat 1 Yorum

.Net Framework içerisinde string.ToUpper() ve string.ToLower() fonksiyonlarını kullanarak string değişkenin içeriğini BÜYÜK ve küçük harfe çevirebiliyoruz.

Metni Upper Case (Tümü Büyük Harfler) ve Lower Case (Tümü Küçük Harfler) formatlamak haricinde Title Case (Kelimelerin Baş Harfleri Büyük Gerisi Küçük) çevirmek yaygın kullanılan başka bir formattır.

string sınıfına bir Extension Method yazarak bu özelliğe sahip olmasını sağlayabiliriz. Extension Method‘u yazarken bilmemiz gereken ilk şey, ToTitleCase() method’unun TextInfo sınıfında yer aldığıdır. TextInfo sınıfına CultureInfo sınıfının CurrentCulture özelliğinden ulaşabiliriz.

public static class ExtensionManager
{
	public static string ToTitleCase(this string Text)
	{
		return CultureInfo.CurrentCulture.TextInfo.ToTitleCase(Text);
	}
}

Artık projemiz içerisinde herhangi bir yerde string değişkenimizin ToTitleCase() method’unu kullanabiliriz.

private void frmMain_Load(object sender, EventArgs e)
{
	string AdSoyad = "engin polat".ToTitleCase();
}

Yukarıdaki kod parçası çalıştığı zaman, AdSoyad değişkeninin içeriği Engin Polat olacaktır.

Not : CultureInfo sınıfının CurrentCulture özelliğinden TextInfo sınıfının özelliklerine eriştiğimiz için, bilgisayarınızda kullandığınız dile göre sonuç farklılık gösterebilir.

C# Try-Catch-Finally Kod Bloğu Hakkında

24 Ocak 2010 engin.polat 1 Yorum

Geçen aylarda BilgeAdam‘da bir öğrencimin sorduğu soru geldi aklıma. Soru aslında çok basit, fakat farkettim ki, internette bu konu ile ilgili pek kaynak yok. Bari kendim yazayım dedim. Soru şu;

Bir method'dan geriye true/false değer döndürmem lazım.

Method içerisine yazdığım kodları try-catch-finally blokları içerisine almam gerekiyor.

Eğer try içerisinde hata oluşmazsa, geriye true değer döndüreceğim. Hata oluşur ve kod catch bloğuna girerse false değer döndüreceğim.

Ama finally kod bloğunda yapmam gereken işler var. (Açık bağlantıları kapatmak, vs.)

Eğer try-catch içerisinde return ifadesini kullanırsam, finally bloğundaki kod çalışır mı?

Sorunun doğru cevabı için; Devamını Oku…

C# İsimsiz Tipler – Anonymous Types

Sadece bir method içerisinde kullanacağınız basit class‘lara kaç defa ihtiyaç duydunuz? Böyle bir class’a her ihtiyaç duyduğunuzda yapmanız gereken, yeni bir class oluşturup, bütün tanımlama kodlarını (private alanlar, public alanlar, vs.) yazmaktır.

C# dili, İsimsiz Tip (Anonymous Type) tanımlamaya izin veriyor. Üstelik, private ve public öğelerin oluşturulmasını ve yönetilmesini C# dilinin kendisi üstleniyor.

public class HataLogla()
{
	var Hata = new { Mesaj = "Hata Mesajının Kendisi", Tarih = DateTime.Now, Yer = "XClass.YMethod" };
	var Kullanici = new { Id = 42, AdSoyad = "Engin Polat", Yonetici = "Ali Veli" };

	string Loglanacak = string.Format("Hata Mesajı: {0}\nTarih: {1} {2}\nHatanın Oluştuğu Yer: {3}\n\nKullanıcıId: {4}\nKullanıcı Adı: {5}\nYöneticisi: {6}", Hata.Mesaj, Hata.ToShortDateString(), Hata.Tarih.ToLongTimeString(), Hata.Yer, Kullanici.Id, Kullanici.AdSoyad, Kullanici.Yonetici);

	File.WriteAllText(Loglanacak, @"C:\Log\Log.txt");

	MessageBox.Show(Hata.Mesaj, Hata.Tarih);
}

Yukarıdaki kodda yer alan Hata ve Kullanici değişkenlerinin tipleri, derleme zamanında derleyici tarafından otomatik oluşturulur. Eğer method‘un içerisine aşağıdaki kodları eklersek;

MessageBox.Show("Hata değişkeninin tipi : " + Hata.GetType().ToString());
MessageBox.Show("Kullanici değişkeninin tipi : " + Kullanici.GetType().ToString());

Mesaj kutularında şu değerleri görürüz;

Hata değişkeninin tipi : <>f_AnonymousType0′3[System.String,System.DateTime,System.String]
Kullanici değişkeninin tipi : <>f_AnonymousType0′3[System.Int32,System.String,System.String]

Farkettiğiniz gibi, böyle bir tip oluşturmaya çalışırsak, derleme zamanında hata alırız, ama C# derleyicisi bizim için bu tipleri oluşturuyor.

Değişkenin tipini veremeyeceğimiz için, C# diline var anahtar kelimesi eklenmiştir.

var anahtar kelimesi sayesinde, değişkenin tipi atandığı değerden otomatik olarak çözümleniyor.

İsimsiz Tipler (Anonymous Types) IDisposable interface’ini uygulamadığı için, Disposable olamazlar.

Eğer yukarıdaki örneği geleneksel kodlama teknikleri ile yazacak olsaydık;

public class HataBilgi
{
	private string _Mesaj = string.Empty;
	private DateTime _Tarih = DateTime.Now;
	private string _Yer = string.Empty;

	public string Mesaj
	{
		get
		{
			return _Mesaj;
		}
		set
		{
			_Mesaj = value;
		}
	}

	public DateTime Tarih
	{
		get
		{
			return _Tarih;
		}
		set
		{
			_Tarih = value;
		}
	}

	public string Yer
	{
		get
		{
			return _Yer;
		}
		set
		{
			_Yer = value;
		}
	}

	public HataBilgi(string Mesaj, DateTime Tarih, string Yer)
	{
		this.Mesaj = Mesaj;
		this.Tarih = Tarih;
		this.Yer = Yer;
	}
}

public class KullaniciBilgi
{
	private int _Id = 0;
	private string _AdSoyad = string.Empty;
	private string _Yonetici = string.Empty;

	public int Id
	{
		get
		{
			return _Id;
		}
		set
		{
			_Id = value;
		}
	}

	public string AdSoyad
	{
		get
		{
			return _AdSoyad;
		}
		set
		{
			_AdSoyad = value;
		}
	}

	public string Yonetici
	{
		get
		{
			return _Yonetici;
		}
		set
		{
			_Yonetici = value;
		}
	}

	public KullaniciBilgi(int Id, string AdSoyad, string Yonetici)
	{
		this.Id = Id;
		this.AdSoyad = AdSoyad;
		this.Yonetici = Yonetici;
	}
}

public class HataLoglama
{
	HataBilgi Hata = new HataBilgi("Hata Mesajının Kendisi", DateTime.Now, "XClass.YMethod");
	KullaniciBilgi Kullanici = new KullaniciBilgi(42, "Engin Polat", "Ali Veli");

	string Loglanacak = string.Format("Hata Mesajı: {0}\nTarih: {1} {2}\nHatanın Oluştuğu Yer: {3}\n\nKullanıcıId: {4}\nKullanıcı Adı: {5}\nYöneticisi: {6}", Hata.Mesaj, Hata.ToShortDateString(), Hata.Tarih.ToLongTimeString(), Hata.Yer, Kullanici.Id, Kullanici.AdSoyad, Kullanici.Yonetici);

	File.WriteAllText(Loglanacak, @"C:\Log\Log.txt");

	MessageBox.Show(Hata.Mesaj, Hata.Tarih);
}

İsimsiz Tip yeteneklerini kullanarak yazdığımızda ise;

public class HataLogla()
{
	var Hata = new { Mesaj = "Hata Mesajının Kendisi", Tarih = DateTime.Now, Yer = "XClass.YMethod" };
	var Kullanici = new { Id = 42, AdSoyad = "Engin Polat", Yonetici = "Ali Veli" };

	string Loglanacak = string.Format("Hata Mesajı: {0}\nTarih: {1} {2}\nHatanın Oluştuğu Yer: {3}\n\nKullanıcıId: {4}\nKullanıcı Adı: {5}\nYöneticisi: {6}", Hata.Mesaj, Hata.ToShortDateString(), Hata.Tarih.ToLongTimeString(), Hata.Yer, Kullanici.Id, Kullanici.AdSoyad, Kullanici.Yonetici);

	File.WriteAllText(Loglanacak, @"C:\Log\Log.txt");

	MessageBox.Show(Hata.Mesaj, Hata.Tarih);
}

Aradaki fark açıkça ortada!

C# 3.0 Object Initializer Özelliği

C# 3.0 object initialize etmek için kodda kısaltma sağlayacak bir yenilik sunuyor. Hemen hergün aşağıdaki gibi kod yazmamız gerekmez mi?

Personel UygulamaGelistirici = new Personel();
UygulamaGelistirici.Id = 42;
UygulamaGelistirici.AdSoyad = "Engin Polat";
UygulamaGelistirici.Birim = "NTV - Yeni Medya";

Personel sınıfından yeni bir örnek oluşturduktan sonra, sınıfın özelliklerinden ihtiyacımız olanlara atamalar yapmaya başlarız.

Eğer Personel sınıfının constructor‘ı olsaydı ve bu özelliklerin atamalarını yapsaydı, tek bir satırda, hem Personel sınıfının yeni bir örneğini UygulamaGelistirici değişkenine oluşturmuş, hem de bazı özelliklerin değerlerini atamış olabilirdik.

Fakat, Personel sınıfının constructor‘ını yazamadığımız durumlarda veya constructor‘da parametreler ile almak için çok fazla özellik olduğu durumlarda bu yöntemi kullanamayız.

C# 3.0 ile birlikte Object Initializer denilen yeni bir kodlama tekniği tanıtıldı.

Hemen yukarıdaki örneği bu teknik ile yazalım;

Personel UygulamaGelistirici = new Personel() { Id = 42, AdSoyad = "Engin Polat", Birim = "NTV - Yeni Medya" };

Gördüğünüz gibi, kodlama bizim için kolaylaşıyor.

Object Initializer içerisinde sadece özelliklere atama yapabiliyoruz, method çağrımı vs. yapılamıyor.

Eğer sınıfın özellikleri başka sınıflardan örnekler istiyorsa, Object Initializer nasıl yazabiliriz? Aşağıdaki gibi yazabiliriz;

VeritabaniSorgulayici dbSorgu = new VeritabaniSorgulayici() {
	Connection = new SqlConnection("..ConnectionString.."),
	Command = new SqlCommand("..Sorgu..")
};