Bir windows uygulaması geliştirdiniz ve uygulamanız belli uzantıdaki dosyalar üzerinde işlemler gerçekleştiriyor (Görüntüleme, Kaydetme, vs.)

Eğer ilgili uzantıdaki dosyaya çift tıklandığı zaman uygulamanızın açılmasını ve dosya üzerinde işlem yapmasını istiyorsanız, öncelikle dosya uzantısı ve uygulamanızı registry üzerinden birbiri ile ilişkilendirmelisiniz.

Aşağıdaki örnek kod sayesinde, eng uzantılı dosyaların uygulamanız ile ilişkilendirilmesini ve dosya ikonlarının sizin belirlediğiniz (icon.ico) olarak gözükmesini sağlayabilirsiniz;

Registry.ClassesRoot.CreateSubKey(".eng").SetValue(null, "EnginDosyasi.eng");

RegistryKey rk = Registry.ClassesRoot.CreateSubKey("EnginDosyasi.eng");
rk.CreateSubKey("DefaultIcon").SetValue(null, Application.StartupPath + "\\icon.ico");
rk.CreateSubKey(@"shell\open\command").SetValue(null, "\"" + Application.ExecutablePath + "\" \"%1\"");

eng uzantılı bir dosyaya çift tıklandığında artık sizin uygulamanız açılacaktır.

Çift tıklandığı için uygulamanızı açtıran dosyaya, aşağıdaki kod satırı ile ulaşabilirsiniz;

public static void Main(string[] args)
{
	string Dosya = args[1];
}

Euler serisinin altıncı yazısında, Project Euler’in 6. sorusunu çözeceğiz;

Orjinal Soru; The sum of the squares of the first ten natural numbers is,
1² + 2² + … + 10² = 385

The square of the sum of the first ten natural numbers is,
(1 + 2 + … + 10)² = 55² = 3025

Hence the difference between the sum of the squares of the first ten natural numbers and the square of the sum is 3025 – 385 = 2640.

Find the difference between the sum of the squares of the first one hundred natural numbers and the square of the sum.

Türkçesi; İlk 10 sayının karelerinin toplamı,
1² + 2² + … + 10² = 385

İlk 10 sayının toplamlarının karesi,
(1 + 2 + … + 10)² = 55² = 3025

İlk 10 sayı için toplamların karesi ile karelerin toplamı arasındaki fark; 3025 – 385 = 2640′tır.

İlk 100 sayının toplamların karesi ile karelerin toplamı arasındaki farkı bulunuz.

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…

Nullable tipler, ilgili tip‘in değer aralığına ve karakteristiğine sahip olmakla birlikte ek olarak null değer de içerebilen yapılardır.

Basit olarak, değişkenin değer içerip içermediği bilgisini saklar.

Nullable tipler, System.Nullable<T> türündedirler (T, değer tipi olmalıdır)

Unutmayın! Sadece değer tipleri (value type) nullable olabilir.

C# dili değer tipi listesi‘ne daha önce yazdığım makale veya MSDN üzerinden ulaşabilirsiniz.

C# dilinde, Nullable tipte değişkenler iki şekilde tanımlanabilir.

Birinci yöntemde, System.Nullable generic tipini ilgili değer tipi ile birlikte yazabiliriz;

System.Nullable<int> adet;
System.Nullable<bool> sonuclandi;

İkinci yöntem, daha çok kullanılır ve daha kısa yazım şekline sahiptir. İlgili değer tipinin yanına soruişareti (?) karakteri koyarak yazılır;

int? adet;
bool? sonuclandi;

Bir nullable değişken, tanımlandığı anda null değerini içermez, sizin null eşitlemesini yapmanız beklenir;

int? adet = null;

Nullable tipteki bir değişkene değer ataması yapmak, normal bir değişkene değer ataması yapmak ile aynıdır.

adet = 100;

Nullable bir değişkenin değer içerip içermediğini anlamanın iki yolu vardır.

Birinci yöntemde, değişkenin null olup/olmadığı kontrol edilebilir.

if (adet != null)
{
	/// değeri var
}

Eğer değişken null değilse, değer içeriyor demektir.

İkinci yöntemde, değişkenin System.Nullable tipinden gelen sadece-okunabilir (read-only) HasValue özelliği kontrol edilir.

if (adet.HasValue)
{
	/// değeri var
}

Eğer değişken değer içeriyorsa, değeri okumak için, değişkenin System.Nullable tipinden gelen Value özelliği kullanılır.

Eğer değer içermeyen nullable bir değişkenin Value özelliğinden değer okumaya çalışırsanız, System.InvalidOperationException istisnası fırlatılır.

using System;

class NullableTipTest
{
	public static void Main()
	{
		int? adet = null;

		if (adet.HasValue)
			Console.WriteLine("adet değeri: " + adet.Value);
		else
			Console.WriteLine("adet değeri yok.");

		adet = 10;

		if (adet.HasValue)
			Console.WriteLine("adet değeri: " + adet.Value);
		else
			Console.WriteLine("adet değeri yok.");
	}
}

Yukarıdaki kodun çıktısı şöyle olacaktır;

adet değeri yok.
adet değeri: 10

Bazı windows uygulamalarının veya servislerinin Windows sistem saatini değiştirmesi gerekebilir.

C# ile geliştirdiğiniz uygulamalarda veya servislerde sistem saatini, basit bir Windows API çağrısı yaparak değiştirebilirsiniz.

Bu makale ile, SYSTEMTIME yapısını ve SetSystemTime fonksiyonunu nasıl tanımlayacağınızı ve kullanacağınızı anlatacağım.

SetSystemTime fonksiyonu bir Windows API çağrısıdır ve işletim sisteminin tarih/saat bilgisini değiştirmek için kullanılır.

kernel32.dll içerisinde tanımlanmış bu Windows API fonksiyonu, C# ile Platform Invocation Services (P/Invoke) çağrısı yapılarak kullanılabilir.

Öncelikle kod dosyamızın üstünde bulunan using kısmına System.Runtime.InteropServices namespace‘ini ekleyelim;

using System.Runtime.InteropServices;

Class seviyesinde aşağıdaki tanımlama ile SetSystemTime fonksiyonunun kernel32.dll içerisinde yer aldığını, parametrelerini ve geri dönüş tipini uygulamamıza bildirmiş oluyoruz;

[DllImport("kernel32.dll")]
public extern static uint SetSystemTime(ref SYSTEMTIME lpSystemTime);

SetSystemTime fonksiyonu SYSTEMTIME tipinde bir parametre alıyor. SYSTEMTIME struct yapısını da uygulamamıza tanımlamamız gerekiyor;

[StructLayout(LayoutKind.Sequential)]
public struct SYSTEMTIME
{
	public short Year;
	public short Month;
	public short DayOfWeek;
	public short Day;
	public short Hour;
	public short Minute;
	public short Second;
	public short Milliseconds;
}

Artık istediğimiz kod bloğunda ilgili fonksiyon çağrısını yaparak, sistem saatini ayarlayabiliriz;

SYSTEMTIME zaman = new SYSTEMTIME();
zaman.Day = 25;
zaman.Month = 9;
zaman.Year = 2010;
zaman.Hour = 14;
zaman.Minute = 45;
SetSystemTime(ref zaman);

SQL Server servislerinden SQL Agent servisinin çalışıp çalışmadığını anlamamız gerektiği durumlarda msdb veritabanında tanımlı sp_help_job stored procedure‘ünü kullanabiliriz;

EXEC msdb..sp_help_job

Sorgu sonucunda dönen sonuç kümesinden, name alanında servisin ismi yer alırken, current_execution_status alanında servisin çalışma durumu yer alır.

Servisin çalışma durumunu gösteren birden fazla değer olabilir;

• 1 : (Executing) Çalışıyor
• 2 : (Waiting for thread) Çalışmaya devam ediyor
• 3 : (Between retries) Tekrar deneniyor
• 4 : (Idle) Boşta
• 5 : (Suspended) Durdurulmuş
• 7 : (Performing completion actions) Tamamlama görevi sürdürülüyor

HTML‘de metin kutularına (<input type=”text” />) girilebilecek karakter sayısını maxlength özelliği ile kısıtlayabiliyoruz;

<input type="text" id="AdSoyad" maxlength="75" />

Fakat TextArea elemanı için maxlength özelliği yer almamaktadır.

Eğer TextArea elemanı için maxlength özelliğini sağlamak istersek, sayfamıza javascript kodu eklememiz gerekir.

Örneğin, ilgili TextArea elemanına 100 karakterlik bir sınır koymak istiyorsak, aşağıdaki javascript kodunu sayfamıza ekleyebiliriz;

<script type="text/javascript">
	function TextAreaKarakterSayisiDogrula()
	{
		var sonSayi = 100 - document.getElementById("Adres").value.length;
		if (sonSayi >= 0)
		{
			document.getElementById("KalanKarakterSayac").innerHTML = sonSayi;
		}
		else
		{
			document.getElementById("Adres").value = document.getElementById("Adres").value.substring(0, 100);
			document.getElementById("KalanKarakterSayac").innerHTML = 0;
		}
	}
</script>

<textarea id="Adres" onkeyup="TextAreaKarakterSayisiDogrula()" cols="20" rows="5"></textarea>

Kalan karakter sayısı : <span id="KalanKarakterSayac">100</span>

Örnek kodu herhangi bir html sayfasına koyarsanız, farklı tarayıcılarda sorun çıkartmadan çalışacaktır.

Yazdığımız uygulamalar veya windows service’lerde, bilgisayarın disklerindeki boş alan miktarını bulmamız ve bu miktara göre çeşitli karar mekanizmalarını çalıştırmamız gerekebilir.

Yapmamız gereken ilk iş, bilgisayara bağlı bulunan disklerin listesine erişmek.

DriveInfo sınıfının GetDrives() methodundan geriye, detaylı bilgilerine erişebileceğimiz disklerin listesi döner.

Basit bir foreach döngüsü ile bu liste üzerinden tüm disklere erişebiliriz;

foreach (DriveInfo disk in DriveInfo.GetDrives())
{
}

Döngü içerisinde, disk’in adına ulaşmak için DriveInfo sınıfının Name özelliğini kullanırız.

C# ile bilgisayarınızdaki diskleri listelemek yazımda yazdığım şekilde, DriveInfo sınıfının IsReady özelliği ile diskin kullanılabilir olduğunu kontrol ederiz.

Son olarak;

DriveFormat özelliği ile diskin Dosya Sistemi Formatını (File System Format)
AvailableFreeSpace özelliği ile diskin boş alan miktarını (byte cinsinden)
TotalFreeSpace özelliği ile diskin toplam boş alan miktarını (byte cinsinden)
TotalSize özelliği ile diskin toplam kapasitesini (byte cinsinden)

öğrenebiliriz.

using System;
using System.IO;

public static class Program
{
	public static void Main(string[] args)
	{
		foreach (DriveInfo disk in DriveInfo.GetDrives())
		{
			Console.WriteLine("Disk: {0}", disk.Name);

			if (disk.IsReady)
			{
				Console.WriteLine("Toplam Alan:\t\t{0}", disk.TotalSize.FormatDosyaBoyutu());
				Console.WriteLine("Boş Alan Miktarı:\t{0}", disk.AvailableFreeSpace.FormatDosyaBoyutu());
			}

			Console.WriteLine("**********");
		}

		Console.ReadLine();
	}
}

Boş Alan Miktarı bilgisi ekrana byte cinsinden sayı olarak yazılacağı için pek okunaklı değildir.

C# Windows tarzı dosya boyutu formatlayıcı yazımda yazdığım dosya boyutu formatlayıcı kodunu da ekleyelim;

public enum Boyutlar
{
	byte,
	kilobyte,
	megabyte,
	gigabyte,
	terabyte,
	petabyte
}

public static string FormatDosyaBoyutu(this long DosyaBoyutu)
{
	Boyutlar BoyutTanim = Boyutlar.byte;

	while (Math.Round((decimal)DosyaBoyutu) >= 1000)
	{
		DosyaBoyutu /= 1024;
		BoyutTanim++;
	}

	return string.Format("{0}\t{1}", DosyaBoyutu.ToString("f2"), BoyutTanim);
}

Böylece örnek kodun tamamı;

using System;
using System.IO;

public static class Program
{
	public static void Main(string[] args)
	{
		foreach (DriveInfo disk in DriveInfo.GetDrives())
		{
			Console.WriteLine("Disk: {0}", disk.Name);

			if (disk.IsReady)
			{
				Console.WriteLine("Toplam Alan:\t\t{0}", disk.TotalSize.FormatDosyaBoyutu());
				Console.WriteLine("Boş Alan Miktarı:\t{0}", disk.AvailableFreeSpace.FormatDosyaBoyutu());
			}

			Console.WriteLine("**********");
		}

		Console.ReadLine();
	}

	public enum Boyutlar
	{
		byte,
		kilobyte,
		megabyte,
		gigabyte,
		terabyte,
		petabyte
	}

	public static string FormatDosyaBoyutu(this long DosyaBoyutu)
	{
		Boyutlar BoyutTanim = Boyutlar.byte;

		while (Math.Round((decimal)DosyaBoyutu) >= 1000)
		{
			DosyaBoyutu /= 1024;
			BoyutTanim++;
		}

		return string.Format("{0}\t{1}", DosyaBoyutu.ToString("f2"), BoyutTanim);
	}
}

Yukarıdaki kodun çıktısı aşağıdaki gibi olacaktır;

Eğer uygulamalarınızda dosya sistemindeki dosyalar veya dizinler ile uğraşıyorsanız (listeleme, filtreleme, vs.) büyük ihtimalle dosya veya dizinlerin boyutlarını hespalayan bir yönteminiz vardır.

Genellikle (kolay olduğundan ötürü) byte cinsinden dosya boyutunu 1000′e (bin) böler kilobyte cinsinden veya 1.000.000′a (milyon) böler megabyte cinsinden karşılığını buluruz.

Fakat Windows işletim sisteminde dosya veya dizinlerin boyutları en yakın birime göre hesaplanır ve gösterilir.

Küçük dosyalar byte, kilobyte veya megabyte cinsinden gösterilirken, daha büyük dosyalar gigabyte hatta terabyte cinsinden gösterilebiliyor.

Eğer biz de uygulamamızda dosya boyutlarını Windows tarzında göstermek istiyorsak, öncelikle birimleri elde etmemize yarayacak bir enum tanımlamalıyız;

public enum Boyutlar
{
	byte,
	kilobyte,
	megabyte,
	gigabyte,
	terabyte,
	petabyte
}

Daha sonra, parametre olarak noktalı rakam alan, geriye string döndüren bir method tanımlamalıyız;

public static string FormatDosyaBoyutu(decimal DosyaBoyutu)
{
}

FormatDosyaBoyutu method’unda, önce Boyutlar enum‘ından bir örnek oluşturacağız ve byte değerini içermesini sağlayacağız;

Boyutlar BoyutTanim = Boyutlar.byte;

Daha sonra bir döngü aracılığıyla, DosyaBoyutu değişkeni 1000′e bölünebildiği sürece BoyutTanim değişkeninin bir üst birimi içermesini sağlayacağız;

while (Math.Round(DosyaBoyutu) >= 1000)
{
	DosyaBoyutu /= 1024;
	BoyutTanim++;
}

Son olarak, method’dan geriye DosyaBoyutu değişkenin virgülden sonra 2 hane içeren ve doğru birimi gösteren değeri döndürmesini sağlayacağız;

return string.Format("{0}\t{1}", DosyaBoyutu.ToString("f2"), BoyutTanim);

Örnek kodun tamamı;

using System;
using System.Text;

namespace DosyaBoyutuFormatlayici
{
	class Program
	{
		public enum Boyutlar
		{
			byte,
			kilobyte,
			megabyte,
			gigabyte,
			terabyte,
			petabyte
		}

		public static void Main(string[] args)
		{
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(0));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(10));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(200));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(3000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(40000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(500000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(6000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(70000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(800000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(9000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(10000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(200000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(3000000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(40000000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(500000000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(6000000000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(70000000000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(800000000000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(9000000000000000000));
			Console.WriteLine(FormatDosyaBoyutu(10000000000000000000));

			Console.ReadLine();
		}

		public static string FormatDosyaBoyutu(decimal DosyaBoyutu)
		{
			Boyutlar BoyutTanim = Boyutlar.byte;

			while (Math.Round(DosyaBoyutu) >= 1000)
			{
				DosyaBoyutu /= 1024;
				BoyutTanim++;
			}

			return string.Format("{0}\t{1}", DosyaBoyutu.ToString("f2"), BoyutTanim);
		}
	}
}

Euler serisinin beşinci yazısında, Project Euler’in 5. sorusunu çözeceğiz;

Orijinal soru; 2520 is the smallest number that can be divided by each of the numbers from 1 to 10 without any remainder.

What is the smallest positive number that is evenly divisible by all of the numbers from 1 to 20?

Türkçesi; 1′den 10′a kadar olan sayılara kalansız bölünebilen en küçük sayı 2520′dir.

1′den 20′ye kadar olan rakamların tamamına kalansız bölünebilen en küçük sayı kaçtır?

Önce siz çözmeyi deneyin, çözemezseniz Devamını oku…

.Net ile FolderBrowserDialog sınıfı sayesinde, Dizin Seçme Dialog Penceresi oluşturabiliyoruz.

OpenFileDialog sınıfını kullanırak Dosya Seçme Dialog Kutusu açtıracağımız zaman, varsayılan dizini InitialDirectory özelliği ile belirleyebiliyoruz.

FolderBrowserDialog sınıfının InitialDirectory özelliği olmadığı için, varsayılan dizini bu özelliği ayarlayarak belirleyemiyoruz.

Fakat yardımımıza SelectedPath özelliği yetişiyor;

FolderBrowserDialog dialog = new FolderBrowserDialog();
dialog.Description = "Lütfen aşağıdaki listeden bir dizin seçiniz.";
dialog.RootFolder = Environment.SpecialFolder.Desktop;
dialog.SelectedPath = @"C:\Program Files";
if (dialog.ShowDialog() == DialogResult.OK)
{
	Console.WriteLine(dialog.SelectedPath);
}

Örnek kodu çalıştırdığımızda aşağıdaki ekranı görmelisiniz;